MERS-CoV ilk defa 2012 yılında Suudi Arabistan’da tanımlanan ve yeni bir coronavirüsün neden olduÄŸu bulaşıcı solunum yolu hastalığıdır. Coronavirüsler ise bulgusuz, hafif soÄŸuk algınlığından ağır hastalığa (SARS) ve akut solunum yolu yetmezliÄŸi sendromu kadar farklı belirtilere neden olabilen geniÅŸ bir virüs ailesidir.

Nasıl Bulaşır?

Åžu an için MERS-CoVirüsünün develerden kaynaklandığından ÅŸüphelenilmektedir. Ancak hastalığın insanlara nereden ve nasıl bulaÅŸtığı henüz kesin olarak bilinmemektedir. Hastalık insandan insana yakın temas ile bulaÅŸabilmektedir ancak ÅŸu an için hızla yayılmamaktadır. Ä°nsandan insana olan bu bulaÅŸma aile bireyleri, hastanelerdeki hastalar ve saÄŸlık çalışanları arasında olmuÅŸtur.

Belirtileri Nelerdir?

AteÅŸ, titreme, baÅŸ aÄŸrısı, baÅŸ dönmesi, boÄŸaz aÄŸrısı, kuru öksürük, nefes darlığı, kas aÄŸrısı gibi genellikle solunum yolu hastalıklarının ortak özellikleri ilk ÅŸikayetler olarak ortaya çıkar.

Ayrıca kusma, ishal gibi gastrointestinal semptomlar da görülebilmektedir. Bazı vakalarda kanlı balgam görülmüÅŸtür. AteÅŸ olmadan hafif solunum yolu hastalığı ve zatürre geliÅŸmeden önce ishal ile gelen atipik vakalar da bildirilmiÅŸtir. Hastalık ÅŸiddetli olduÄŸunda yoÄŸun bakım ve solunum cihazına gerek duyulmaktadır. Bazı hastalarda da özellikle böbreklerde organ yetmezliÄŸi meydana gelmiÅŸtir. MERS-CoV vakalarının yaklaşık %40’ı maalesef hayatını kaybetmiÅŸtir.

Tedavisi Nasıldır?

MERS-CoV için özel bir tedavi olmaması, virüsün tam bilinmemesi nedeni ile uygulanan tedavi destekleyici, ikincil enfeksiyonları ve komplikasyonları önlemeye yöneliktir.

MERS-CoV tanısı almış kiÅŸiler mekanik solunum desteÄŸi ve solunum izolasyonu saÄŸlayabilecek bütün hastanelerde takip ve tedavi edilebilirler.

EÄŸer bir kiÅŸi MERS-CoV enfeksiyonu açısından kesin tanı almışsa veya ÅŸüpheleniliyorsa ve hastaneye yatması gerekmiyorsa;

Evindeki ve toplumdaki diğer kişilere hastalığı bulaştırma riski nedeni ile evindeki diğer kişilerden farklı bir odada oturmalı,
Doktor randevusu öncesi durumu hakkında saÄŸlık kuruluÅŸuna bilgi verilmeli,
ÖksürdüÄŸünde veya hapşırdığında bir mendille (tercihen kağıt mendille) aÄŸzını kapatmalı, kullanılmış mediller aÄŸzı kapalı ve delik olmayan naylon poÅŸetlere konularak aÄŸzı kapatılarak ikinci bir naylon poÅŸet içerisinde atılmalı,
Ellerini sıklıkla yıkamalı;
BaÅŸka bir kiÅŸi/kiÅŸiler ile aynı ortamı paylaÅŸtığı (ev, sokak, toplu taşıma araçları, hastane vb.)zaman yüz maskesi takmalı,
Kişisel eşyalarını başkaları ile paylaşmamalı, ev halkının bardak, tabak, havlu gibi eşyalarını kullanmamalı; eğer kullanması gerekirse bu eşyaları iyice su ve sabunla yıkamalıdır.
Ayrıca bulgularını takip etmeli, eÄŸer hastalığında bir kötüleÅŸme olursa acil tıbbi yardım istemelidir.
MERS-CoV enfeksiyonu için tanı konulmuÅŸ veya deÄŸerlendirmesi devam eden bir kiÅŸi ile yakın temas etmiÅŸ olanlar, son temaslarından sonraki 14 gün boyunca günde iki kez ateÅŸleri ölçülmeli, öksürük, solunum sıkıntısı ile baÅŸ aÄŸrısı, boÄŸaz aÄŸrısı, bulantı-kusma ve ishal gibi diÄŸer erken semptomların olup olmadığını takip etmelidirler.

Hamile ve emziren bayanlarla çocuklar için özel bir uygulama gerekmeyip diÄŸer hastalara yapılan önerilerle aynıdır. Sadece annenin bebeÄŸine yaklaşırken yüz maskesi takması önerilir.

Korunma Yolları Nelerdir?

MERS-CoV enfeksiyonu için aşı yoktur. Suudi Arabistan baÅŸta olmak üzere Orta DoÄŸu ülkelerinde vakalar görülmesi nedeniyle buraya yolculuk planlayanlar için korunma tedbirleri uygulanmalıdır. Hac ve umre yolculuÄŸu yapacak kiÅŸiler için el hijyeni, öksürük ve aksırık sırasında ağız ve burun kapatılması, solunum sekresyonları ile temas durumunda ellerin yıkanması akut ateÅŸli solunumsal semptomları olan kiÅŸilerden en az 1 metre uzakta durulması, kalabalık alanlarda maske kullanılması gibi solunumsal hijyen önerileri, gıda güvenliÄŸi önerileri (çiÄŸ süt ve hayvansal ürünler tüketmemek, çiÄŸ tüketilecek sebze ve meyveleri iyice yıkayarak tüketmek gibi), kiÅŸisel hijyen önerileri ile hayvanlarla temastan kaçınılması, saÄŸlık kuruluÅŸuna baÅŸvurmaları halinde diÄŸer hastalarla teması en aza indirilmesi tavsiye edilmektedir.

Kimler Riskli Gruptadır?

Bağışıklık sistemleri zayıflamış olanlar, yaşlı insanlar ve kanser, şeker hastalığı, kronik akciğer hastalığı olanlarda hastalık daha şiddetli seyretmektedir. Başlıca riskli gruplar;

65 yaÅŸ ve üzerinde olanlar,
Kalp hastalığı olanlar,
Böbrek hastalığı olanlar,
Solunumsal hastalığı olanlar,
Diyabet gibi kronik bir hastalığı olanlar,
DoÄŸumsal veya edinilmiÅŸ immün yetmezliÄŸi olanlar,
Malign hastalığı olanlar,
Son dönem hastalığı olanlar,
Hamile kadınlar,
12 yaşın altındaki çocuklar.