Lejyoner hastalığı veya Legionellosis, Legionella türlerinin neden olduÄŸu ciddi bir akciÄŸer enfeksiyonudur. Legionella ailesi ÅŸu anda 70 ayrı serogrubu kapsayan en az 50 türden meydana gelmektedir. Bunların sadece bir kısmı insanda hastalık ile iliÅŸkilidir. Hastalığa en sık neden olan tur L.pneumophila’dır; ve diÄŸerlerinden farklı invazyon ve virulans yetenekleri ile, L.pneumophila serogrup 1, vakaların %75-80’inden sorumludur. Bununla birlikte diÄŸer türlerde özellikle nozokomiyal pnömonilere neden olabilir.

Hastalık ilk olarak 1976 yılında Philadelphia’da bir otelde (Bellevue Stratford Hotel) Amerikan Lejyonerlerinin katıldığı bir kongrede, katılımcılar arasında pnömoni ile seyreden bir salgınla tanımlanmıştır. Kongreye katılan katılımcılardan 221’i L. pneumophila’dan etkilenmiÅŸ ve 34’ü yaÅŸamını kaybetmiÅŸtir. Enfeksiyon ilk olarak lejyonerlerin olduÄŸu toplantıda ortaya çıktığı ve etken mikroorganizma akciÄŸer doku örneklerinden izole edildiÄŸi için hastalığa “Lejyoner hastalığı” denilmiÅŸ ve enfeksiyona neden olan bakteri de Legionella pneumophila olarak adlandırılmıştır. Lejyoner hastalığıilk olarak otel kaynaklı bir salgın ile tanımlanmıs olup cok gecmeden hastane-kaynaklı salgınlar veya sporadik olgularla ortaya cıkabileceÄŸi de anlaşılmıştır.

Lejyonelloz terimi ise hafif ateÅŸli hastalıkdan (Pontiac ateÅŸi), hızlı ve fatal olabilen pnömoniye kadar uzanabilen (Lejyoner hastalığı) bakteriyel enfeksiyonları tanımlamak için kullanılır. Lejyoner hastalığı, ılımlı bir alt solunum yolu tutulumundan, tum organları etkileyen, ağır koma ve olume ilerleyebilen formlarıyla genis bir klinik yelpazede ortaya çıkabilen sistemik karakterli bir enfeksiyondur. Temel patolojik olaylar akciÄŸerlerde ortaya cıkar ve hastalığın seyrini savunma mekanizmalarının durumu belirler. Klinik ve radyolojik olarak diÄŸer pnömonilerden ayırdedilemediÄŸi icin kesin tanısı mikrobiyolojik inceleme ile konur.

Lejyoner Hastalığının nedenleri nelerdir?

Legionella bakterileri doÄŸal sularda bulunan mikroorganizmalardandır. Dünyanın hemen her yerinde göl, nehir, bataklık, kaplıcalar gibi su kaynaklarından; toprak örneklerinden; kuyu suları, gübre, kanalizasyon içeriÄŸi ve okyanus kıyılarından Legionella’ lar izole edilmiÅŸtir. Legionella’lar insan yapımı su sistemlerinde de yaygın bir ÅŸekilde gösterilmiÅŸtir. Su sıcaklığı uzun süre 25-55 0C arasında kaldığında Legionella ciddi bir sorun olarak karşımıza çıkar. Güçlü bir su akışı bakterilerin üremesini engelleyebilir, ancak bu akış tüm sıcak su sistemi boyunca sabit deÄŸilse, suyun durgun olduÄŸu bölgelerde ölü boÅŸluklar meydana gelir. Ölü boÅŸluklar bakterinin yerleÅŸmesini kolaylaÅŸtırarak riski artırır.

Lejyoner Hastalığı Nasıl Bulaşır?

Kontamine bir su kaynağı yoksa Lejyoner hastalığı geliÅŸmez. Bakterinin akciÄŸerlere ulaÅŸmasında iki yol olduÄŸu kabul edilir. Yaygın olarak kabul gören yol, solunum havasına çevresel kaynaklardan yayılan (soÄŸutma-kulelerinin fanları, jakuzi ve duÅŸ baÅŸlıkları, sprey nemlendirme cihazları, dekoratif fıskiyeler...) Legionella içeren su aerosollerinin solunmasıdır. DiÄŸer önemli bulaÅŸma yolu, Legionella içeren suyun aspirasyonu sonucu orofarinkse yerleÅŸmiÅŸ bakterinin solunum yollarına geçmesidir. Ä°nsandan insana bulaÅŸ yoktur.

Lejyoner Hastalığı kalıtsal mıdır?

Lejyoner Hastalığı kalıtsal değildir.

Lejyoner Hastalığı belirtileri nelerdir?

Lejyoner hastalığının inkübasyon periyodu 2-10 gün olmakla birlikte birçok vakada 5-6 günden sonra semptomlar ortaya çıkabilir. Hastalık erken dönemde ciddi bir gribal enf. ÅŸeklinde baÅŸlayıp bunları ateÅŸ kuru öksürük, baÅŸ aÄŸrısı, yorgunluk, iÅŸtahsızlık, solunum sıkıntısı, kas ve eklem aÄŸrıları gibi semptomlar takip eder. Akut durumlarda vücudun birçok sistemi etkilenip bulantı, kusma , mental konfüzyon ve hatta renal yetmezlik geliÅŸebilir.

Lejyoner Hastalığı Risk Faktörleri nelerdir?

Lejyoner hastalığı “fırsatçı” bir enfeksiyon olarak da deÄŸerlendirilir; çünkü belirgin bir ÅŸekilde altta yatan bir hastalığı olan veya immün sistemi zayıf bireyler hasta olmaktadır. Normal bağışıklık sistemine sahip saÄŸlıklı bireyler etkene maruz kalsalar bile çoÄŸu kez enfeksiyon geliÅŸmemektedir. Erkekler kadınlardan daha çok etkilenmektedir.

AÅŸağıda yer alan faktörler hastalık riskini arttırmaktadır. Bunlar;

Sigara içiciliÄŸi
Alkol bağımlılığı
Kronik Akciğer hastalığı olması
Ä°leri yaÅŸ (50 yaÅŸ ve üstü)
Steroid ya da diÄŸer immunosupresif ilaç kullanımı, Ä°mmün sistemini baskılayan herhangi bir hastalığın veya saÄŸlık sorununun bulunması (HIV-AIDS, kanser, kemoterapi-radyoterapi, organ transplantasyonu v.b)

Lejyoner Hastalığının Seyri nasıldır?

Ilımlı bir alt solunum yolu enfeksiyonundan komaya kadar deÄŸiÅŸik ağırlıkta klinik görünümlerle ortaya çıkabilir.Fizik muayenede hasta toksik bir görünümde olabilir.Pnömoni hızla her iki akciÄŸere yayılabilir ve diÄŸer organların da tutulduÄŸu sistemik bir enfeksiyona ilerleyebilir.Olgular genellikle semptomların baÅŸlamasından sonraki 2-6 gün içinde hastaneye baÅŸvururlar.Klinik tablo hastanın yatırılmasını ve solunum desteÄŸi verilmesini gerektirecek ölçüde ciddi olabilir.Lejyoner hastalığında temel patolojik olaylar akciÄŸerlerde orataya çıkar ve hastalığın seyrini savunma mekanizmalarının durumu belirler.Fatalite hızı altta yatan hastalığa ve bağışıklık sisteminin durumuna göre deÄŸiÅŸir.Toplum - kaynaklı vakalardafatalite hızı %10-20 arasında görülmekte iken,hastane - kaynaklı vakalarda % 40`a çıkabilmektedir.

Lejyoner Hastalığının komplikasyonları nelerdir?

Uygunsuz ADH salınımına baÄŸlı olarak hiponatremi, renal yetmezlik ve rhabdomyoliz en önemli komplikasyonlar olmakla birlikte pulmoner fonksiyonlarda azalma, fulminan solunum yetmezliÄŸi, endokardit, dehidratasyon, septik ÅŸok, nörolojik semptomlar (mental durum deÄŸiÅŸikliÄŸi, letarji, baÅŸ aÄŸrısı vb), septik ÅŸok, koma gibi komplikasyonlarda ortay çıkabilir.

Lejyoner Hastalığında Tedavi yöntemleri nelerdir?

Lejyoner Hastalığının aşısı yoktur. Makrolid, kinolon ve tetrasiklin gibi hüccre içine giren antibiyotikler etkilidir. Erken antibiyotik tedavisi alanlarda genellikle 3-5 günde semptomlarda iyileÅŸme gözlenebilmekle beraber antibiyotik tedavisi 10-14 gün devam ettirilmelidir.

Lejyoner Hastalığında Tanı Nasıl Konulur?

Klinik ve radyolojik özellikleri ile diÄŸer pnömonilerden ayırt edilemeyen Lejyoner hastalığının kesin tanısı, hastalığın akla getirilmesini takiben yapılan mikrobiyolojik inceleme ile konmaktadır. Tanı, baÅŸlıca klinik örneklerin kültüründen bakterinin izolasyonuna, idrarda Legionella antijenlerinin gösterilmesine veya serumda Legionellalara karşı antikor titresindeki artışın saptanmasına dayanır.

Lejyoner Hastalığı Dünyanın Hangi Bölgelerinde Görülmektedir?

Su kaynaklı bir infeksiyon hastalığı olduÄŸu için dünyanın hemen her bölgesinde görülebilmektedir.

Lejyoner Hastalığının ülkemizde görülme durumu nedir?

Bu konuda çok fazla çalışma olmamasına karşın yıllara göre dağılımı incelendiÄŸinde hastalık sporadik olarak seyretmektedir.

Gebelik Hastalığın Seyrini Etkiler mi?

Etkilemez. Ancak gebelik dışında hastada yukarıda bahsedilen risk faktörlerinin varlığında hastalığın seyri kötü olabilir.

Emziren kişilerin hasta olması durumunda neler yapılmalıdır?

Ä°nsandan insana bulaÅŸ gösterilmediÄŸi için herhangi bir önlem alınmasına gerek olmamakla berber uygun tedavi için mutlak bir saÄŸlık kurumuna baÅŸvurulmalıdır.

Çocuklarda Hastalığın Seyri Nasıldır?

Hastalığın prognozu altta yatan hastalığın varlığı ile ilgilidir. Ä°mmün sistemi herhangi bir nedenle baskılanmış kiÅŸilerde hastalık fatal olabilir.

Çocuklarda Hastalığın Tedavi yöntemleri nelerdir?

Tedavide eriÅŸkin ve çocuk ayırımı yoktur. Uygun antibiyotik tedavisi verilmelidir.

Lejyoner hastalığı nasıl önlenebilir?

Lejyoner hastalığının meydana gelmesini önlemek için binalardaki havalandırma ve su sistemlerinin endüstriyel standartlara göre düzenli bakımı yapılmalıdır.

DuÅŸ baÅŸlıkları ve hortumları sökülmeli ve düzenli olarak temizlenmelidir.

DuÅŸ baÅŸlıkları her zaman kullanılmıyorsa duÅŸtan önce sıcak su birkaç dakika duÅŸ baÅŸlığından iyice tazyikli bir biçimde akıtılmalıdır.

Kuyu suyu kullanılmadan önce sterilize veya filtre edilmelidir.

Toprak, saksı toprağı, organik gübrelerde bakteri tespit edildiÄŸi için bu kaynaklarla mesleki olarak temas etmek zorunda kalan ve bahçe iÅŸleriyle uÄŸraÅŸanların Lejyoner Hastalığına yakalanmasını önlemek için aÅŸağıda yer alan bazı önlemlerin alınması gerekir:

Bahçe iÅŸlerinde sulama yaparken su akışının düÅŸük basınçta olması saÄŸlanmalıdır.
Ä°yi havalandırılmayan mekanlarda çalışılmaması gerekir.
Üreticilerin saksı toprakları ve gübre paketlerinin etiketleri üzerindeki aÅŸağıda yer alan uyarıları dikkate alarak saksı toprağı tozuna maruz kalma riskini azaltmaları gerekir:
Tozu azaltmak için saksı toprağını ıslatınız.
Saksı toprağı, gübre paketlerini açarken yüzünüze yakın mesafede açmayın ve kullanırken eldiven ve P2 maskesi takınız.
Saksı toprağı veya diÄŸer toprağı elledikten sonra, bir ÅŸey yemeden – içmeden ve sigara içmeden önce ellerinizi yıkayınız.