Astım nasıl bir hastalıktır ve belirtileri nelerdir?

Astım akciÄŸer içi hava yollarında daralmaya neden olan ve alevlenmeler (ataklar) ile seyreden müzmin (kronik) bir akciÄŸer hastalığıdır. Hava yollarındaki bu daralmanın nedeni mikrobik olmayan bir tür iltihap nedeniyle hava yolu duvarının ÅŸiÅŸmesidir. Hastalık tekrarlayan nefes darlığı, nefes alıp verirken ortaya çıkan hırıltı/hışıltı/ıslık sesi, göÄŸüste baskı hissi ve öksürük gibi belirtilerle kendini gösterir.

Astım ne sıklıkta görülmektedir?

Dünyada yaklaşık 300 milyon kadar astımlı hasta olduÄŸu tahmin edilmektedir. Ülkemizde ise yaklaşık her 12-13 eriÅŸkinden biri ve 7-8 çocuktan biri astım hastasıdır. Astımın görülme sıklığı yıllar içinde giderek artmaktadır.

Astım için risk faktörleri nelerdir?

Astım hastalığının ortaya çıkmasında etken olan faktörlere risk faktörleri denir. Astımın neden bazı bireylerde görülüp, bazılarında görülmediÄŸi iÅŸte bu risk faktörleri ile açıklanabilir. Bu faktörler kiÅŸiyle ve çevreyle ilgili olmak üzere iki gruptur. KiÅŸisel risk faktörleri içinde kalıtım yani genetik yapı, cinsiyet ve ÅŸiÅŸmanlık sayılabilir. Çevresel risk faktörleri ise kalıtsal olarak yatkın bireylerde astımın ortaya çıkması ve ağırlığı üzerinde rol oynar. Bunlar alerjenler, tekrarlayan akciÄŸer infeksiyonları, sigara dumanına maruziyet, bazı ilaçlar, iç ve dış ortam hava kirliliÄŸi ve beslenme tarzıdır.

Astım Atağı Nedir?

Astım atağı, astımlı bir hastada artan nefes darlığı, öksürük, hışıltı veya göÄŸüste baskı hissi yakınmalarının ortaya çıkması ve solunum fonksiyon testinde ilaç ile düzebilen bozukluklarının eÅŸlik etmesi olarak tanımlanır.

Astım Atağında;

Hava yolu tıkanıklığını mümkün olan en kısa sürede düzeltip solunum fonksiyonlarını normale döndürmek.
Oksijen yetersizliÄŸini düzeltmek
Hasta eÄŸitimi, uygun ve yeterli önleyici tedavi ile daha sonra oluÅŸabilecek atakları önlemekASTIM1
Atakta hastanın nasıl davranması, hangi ilaçları kullanması, ne zaman hastaneye baÅŸvurması gerektiÄŸi konusunda hastayı aydınlatmak önem arz eder.
Astım tanısı nasıl koyulur?

Yakınmaları astımla uyumlu olan hastalarda yapılan muayene ve nefes ölçüm testleri ile koyulur.

Astım tedavi edilebilir mi?

Astım tedavisinin amacı hastalığın kontrol altına alınması ve saÄŸlanan bu durumun idame ettirilmesidir. Dünyada olduÄŸu gibi, ülkemizde de bu hastalığın tedavisi ile ilgili gerekli her türlü ilaç ve malzeme bulunmaktadır. Uygun ilaç tedavisi ile, astımlılar iÅŸ ve okul dahil günlük yaÅŸamlarına, hastalık nedeni ile herhangi bir kısıtlanma olmadan devam edebilirler. Astım ilaçlarının büyük bir kısmı soluk alma yolu (inhalasyon) ile kullanılan ilaçlardır ve bu yolla daha az yan etki ile direk hava yollarında istenen tedavi edici etkiyi oluÅŸtururlar. Özel cihazlarla verilirler. Tedaviye baÅŸlanırken bu özel cihazların kullanım ÅŸekli mutlaka hastalara gösterilmelidir.

Astımın tam kontrol altında olması ne demektir?

Astımlı bir hastanın gündüzleri astım yakınmasının bulunmaması, gece astım nedeni ile uykudan uyanmaması, hastalığı tedavi eden ve kontrol altında tutan ilaçları kullanırken ayrıca sık olarak hızlı etkili nefes açıcı ilaçlara gereksiniminin olmaması, nefes ölçüm testlerinin normal olması ve günlük iÅŸlerini engellenmeden yapabilmesi hastalığın tam kontrol altında olduÄŸunu gösterir.

Bütün astımlılarda hastalık kontrol altına alınabilmekte midir?

Maalesef astımı tamamen kontrol altında olan hasta sayısı hem dünyada hem ülkemizde halen istenen düzeyde deÄŸildir. Halen 4 astımlıdan biri yılda bir kez astım alevlenme (atak) nedeniyle acil servise baÅŸvurmaktadır. Astım kontrolünü güçleÅŸtiren etkenler arasında ilaçların doÄŸru teknikle ve düzenli kullanılmamasının yanı sıra, sigara dumanı, alerjenler ve kimyasallar gibi tetikleyicilere maruz kalmak ve obezite sayılabilir. Ülkemizde astımlı hastaların %10’undan fazlasının halen sigara içmekte olduÄŸu ve %30-40’nın obez olduÄŸu bildirilmiÅŸtir. Yapılan araÅŸtırmalarda sigarayı bırakmanın ve obez hastaların kilo vermesinin, astımın kontrolünü kolaylaÅŸtırdığı gösterilmiÅŸtir.