SaÄŸlıklı beslenme için aÅŸağıda belirtilen temel besin gruplarında bulunan besinlerden öÄŸünlerinizde yeterli miktarda ve dengeli bir ÅŸekilde tüketilmesi gereklidir.
BeÅŸ besin grubu ve içerdikleri besinler aÅŸağıdaki gibidir:
- Süt ve ürünleri: Süt, yoÄŸurt, peynir, kefir, dondurma vb. içerir.
- Et ve ürünleri, yumurta ve kuru baklagiller ile sert kabuklu yemiÅŸler/ yaÄŸlı tohumlar: Et, tavuk, balık, yumurta, kuru fasulye, nohut, mercimek gibi yiyeceklerin yanı sıra ceviz, fındık, fıstık gibi sert kabuklu yemiÅŸler/yaÄŸlı tohumlar yer alır.
- Sebzeler: Taze ve kuru sebze
- Meyveler: Taze ve kuru meyveleri içerir.
- Ekmek ve tahıllar: Ekmek, makarna, eriÅŸte, kuskus, bulgur, yulaf, arpa, pirinç ve kahvaltılık gevrekleri içerir.
Ergenlikte Olası Beslenme Sorunları Nelerdir?
Ergenlik dönemi birçok fiziksel deÄŸiÅŸimin yaÅŸandığı, bu nedenle de beslenmenin en önemli olduÄŸu dönemlerden biridir. Buna karşın, aynı zamanda en çok beslenme sorunu yaÅŸanan dönemlerden biridir.
Birçok araÅŸtırma, ergenlik dönemine özgü saÄŸlıksız beslenme alışkanlıklarına vurgu yapmaktadır. Yanlış alışkanlıklar içinde; öÄŸün atlamak, yemek saatlerinin deÄŸiÅŸken olması, ayaküstü saÄŸlıksız ürünler tüketmek, ÅŸiÅŸmanlık korkusu nedeniyle büyüme ve geliÅŸme için gerekli besin öÄŸelerinin alınmaması sayılabilir. Ergenler genellikle yeterli sebze ve meyve tüketmemektedirler. Bu yaÅŸ grubunda iÅŸlenmemiÅŸ tahıl ürünlerinin alımı sınırlı bulunmaktadır. Ergenler sütten çok meÅŸrubat tüketmektedirler. Beslenme saatlerinin düzensizliÄŸi ve öÄŸün atlama sık görülen bir sorundur.
Bir farklı sorun alanı ise, ergenlerin kalsiyum alımlarının düÅŸük olmasıdır. Kalsiyum alımı, eriÅŸkin kemik saÄŸlığı ve kemik erimesinin önlenmesi için çok önemlidir. Son zamanlarda, ergenlerin daha az süt içmeleri ve bunun yerine daha fazla gazlı içecek tüketmeleri, kalsiyum alımının azalmasıyla birlikte, fosfor/kalsiyum oranını artırarak kalsiyum emiliminin de bozulmasına neden olmaktadır.
Ergenlerin besin seçimini en çok etkileyen faktörler arasında; yemeÄŸin bir sosyalleÅŸme aracı olduÄŸu, arkadaÅŸları ile dışarıda zaman geçiren ergenlerin ‘fast food’ tercihi, ayrıca besin endüstrisinin geliÅŸimi ile hazır besinlerin, bisküvi, çikolata, cips ve kraker gibi atıştırmalıkların çeÅŸitliliÄŸi ve tüketiminin artması sayılabilir.
Ergenlikte Sağlıklı Beslenme Olmazsa Nasıl Sorunlarla Karşılaşılır?
Büyüme ve geliÅŸmeleri olumsuz etkilenir
SaÄŸlıksız beslenme fazla kiloluluk ya da zayıflığa yol açabilir ve pek çok kronik hastalık için zemin oluÅŸturur,
Dikkat sürelerini kısaltır, öÄŸrenmede güçlük ve davranış bozukluklarına neden olabilir, okul baÅŸarısını düÅŸürür.
Ergenlik Çağındaki Gençlerimizin SaÄŸlıklı Beslenmeleri İçin Ne Önerilir?
Ergenlik çağı gençlerinin saÄŸlıklı beslenmeleri büyüme ve geliÅŸmelerini hızlandırdığı için önemlidir. Bu nedenle; ergenlik çağındaki gençlerimize, beslenmeleri ile ilgili tavsiyelerimiz ÅŸunlardır:
Kahvaltı etme alışkanlığını mutlaka kazanmalısınız
Asitli içecekler, meÅŸrubat, hazır meyve sularından uzak durmalısınız.
Su içme alışkanlığını kazanmalısınız.
Yediklerinizi çok iyi çiÄŸnemelisiniz.
Televizyon ya da bilgisayar karşısında yemek yememelisiniz
Aralarda meyve tüketmelisiniz. SaÄŸlıklı besinler tercih edilmelidir. Åžeker ve ÅŸekerli yiyecek ve içecekler, cips, kızartma gibi yiyecekler, gazlı içecekler yerine süt, yoÄŸurt, ayran, sütlü tatlılar, tam tahıllı ekmekle yapılan sandviç, meyve, taze sıkılmış meyve suyu, kuru meyve veya ceviz, fındık, badem gibi yaÄŸlı tohumların (kavrulmamış yaÄŸlı tohumlar, çiÄŸ) tüketiminin tercih edilmesi yararlı olacaktır.
Süt ve süt ürünlerini bolca tüketmelisiniz.
Günde en az bir bardak süt içmeniz gerekir. Süt içemeyenler kalsiyumu peynir, yoÄŸurt ya da diÄŸer süt ürünlerinden almalıdır.
ÖÄŸün atlamadan her gün aynı saatlerde yemek yemelisiniz. Günlük tüketeceÄŸiniz besinlerin 3 ana, 2 ara öÄŸünde alınması en uygun olanıdır.
Açıkta satılan besinler yeterince güvenilir ve temiz deÄŸildir. Ayrıca, uygun koÅŸullarda muhafaza edilmedikleri için çabuk bozulma riski taşırlar. Bu nedenle açıkta satılan besinler satın alınmamalıdır.
Vücudunuzun düzenli çalışması, tükettiÄŸiniz besinlerin vücuda yararlılığının artırılması, fiziksel, zihinsel ve duygusal geliÅŸiminize katkı saÄŸlaması açısından günde 60 dakika fiziksel aktivite yapılmalıdır.