Tuvalet Eğitimine Ne Zaman Başlanmalıdır?

Çocukların kakaları ve çiÅŸleri geldiÄŸini fark edip, tutarak tuvalete kadar ulaÅŸmaları için belirli bir fiziksel ve duygusal geliÅŸime ulaÅŸmış olmaları gerekir. Kakalarını tutabilmeleri en erken 18. ayda, çiÅŸlerini tutabilmeleri ise en erken 24. ayda gerçekleÅŸir. Bu nedenle bu yaÅŸlardan önce tuvalet eÄŸitimi için zorlanmaları yanlış olur. Kızlar tuvalet eÄŸitimini erkeklere göre bir kaç ay daha erken baÅŸarabilirler.

Tuvalet eÄŸitimine baÅŸlama zamanı yeni bir kardeÅŸin doÄŸumuna, hastalık sırasına, aileden birinin ayrılmasına kısaca aile içi yeni ve alışılması gereken bir durumun varlığına rastlamamalıdır.

ÇocuÄŸun Tuvalet EÄŸitimine Hazır OlduÄŸunu Gösteren Belirtiler Nelerdir?

Tuvalet eÄŸitimine baÅŸlamadan önce çocuÄŸun buna hazır olduÄŸunu gösteren iÅŸaretleri deÄŸerlendirmelidir. Hazır olmayan bir çocukta baÅŸarısızlığa uÄŸrama olasılığı artar. Anne babaların ya da bakıcıların çocuÄŸa ilgileri iyi ise bu belirtileri gözlemiÅŸ olabilirler. ÇocuÄŸun hazır olduÄŸunu gösteren fiziksel, zihinsel ve ruhsal belirtiler vardır.

Fiziksel belirtiler: kuru kalkma, gün içinde 2 saatten uzun kuru kalma, ıslak bez sayısının azalması, her gün benzer saatlerde kaka yapma, oturma, çömelme, yürüme gibi hareketleri rahatça yapabilme, pantolonunu giyebilme, ıslak ve kuru arasındaki ayrımı fark edebilme gibi yetenekleri kazanmış olduÄŸuna iliÅŸkin belirtilerdir.

Zihinsel belirtiler; Sıkıştığını ifade edebilme, söylenenleri yapabilme, kaka ya da çiÅŸ geldiÄŸini fark etmedir.

Ruhsal belirtiler; aile bireylerini taklit etmeye hevesli olma, anne ve babasını memnun etmeye isteklilik, kakalı ya da ıslak beze katlanamama, 5-10 dakika tuvalette oturmaya razı olma, kendinden büyük çocukların nasıl kaka yaptığını merak etme gibi davranışların varlığıdır.

Anne babanın da çocuÄŸa tuvalet eÄŸitimi vermeye hazırlıklı olması gerekir. Ailenin uygun zamanı anlamayı istemesi, çocuÄŸun hazır olup olmadığını algılayabilmesi, aile içi streslerin olmaması ve çocuÄŸun bakımı ile ilgilenen diÄŸer kiÅŸilerle konuyu konuÅŸup bir uzlaÅŸmaya varması gereklidir.

Tuvalet Eğitimi Nasıl Yapılmalıdır?

Uygun zaman olduÄŸuna karar verildikten sonra çocukla konu ile ilgili konuÅŸmalar yapılmalıdır. Bu konuÅŸmalar, büyükler nereye yapıyor, kuru kalma çok iyi bir ÅŸeydir gibi konuları içerebilir. Bezini deÄŸiÅŸtirirken yeniden baÄŸlanmak istemediÄŸinde lazımlık ya da tuvaleti kullanmaya teÅŸvik edilebilir. Öykülerdeki kahramanların kakalarını neye yaptığına deÄŸinilebilir.

ÇocuÄŸun konuya istekli olduÄŸu fark edildiÄŸinde lazımlık almaya birlikte gidilebilir. Nasıl kullanıldığı zorlayıcı olmadan anlatılır. Lazımlık onun odasında durabilir kullanılacağı zaman banyoya götürülebilir. Lazımlık ya da tuvaleti kullanan baÅŸka çocukları fark etmesi saÄŸlanabilir.

BaÅŸlangıç için günde 3 kez 5-10 dakika lazımlıkta oturtmak iyi olur. Yemekten 20-30 dakika sonrası uygun zaman olabilir. Tekrar tekrar sabırla aynı teklif yapılmalı baÅŸarı gösterdiÄŸinde ödüllendirilmelidir. BaÅŸlangıçta sonuca ulaşılmasa bile gidip tuvalette birkaç dakika oturması övülebilir. Beze yapılan kakalar “yeri burası“ diye belirtilerek onunla birlikte tuvalete dökülebilir.

Sonuçta gerçekten uygun yere dışkılama gözlendiÄŸinde ödüllendirilir. Alkışlama, baÅŸarı çıkartmaları, küçük armaÄŸanlar, birlikte ananeye telefon etme gibi ödüller verilebilir. Lazımlığı kullanamama, korkma ya da kazalar oluÅŸtuÄŸunda asla utandırılmamalı, cezalandırılmamalıdır. Tuvalet eÄŸitimi 6-8 ay alabilir. Yaz ayları gibi annenin daha rahat olduÄŸu, bez olmadan dolaÅŸma olanaklarının bulunduÄŸu aylar daha uygundur. Ailelere bu süreçte gergin olmamaları, onun duygularını gözlemeye çalışmaları, konuya yoÄŸunlaÅŸmaları, her çocuÄŸun farklı olabileceÄŸi bu nedenle esnek olmaları gerektiÄŸi anımsatılmalıdır.

Tuvalet eÄŸitimi sırasında bazı güçlükler yaÅŸanabilir. Çocuk tümüyle reddedebilir, hiç ilgilenmeyebilir, kabul edip bir süre oturur ama kakasını yapmaz sonra bezi baÄŸlanır baÄŸlanmaz yapabilir, acıdığını söyleyebilir, bazen önce bir kaç kez yapar sonra sürdürmeyi reddeder, bazen kakasını tutar günlerce yapmaz kabız olur. EÄŸitim sırasında iliÅŸkiler bozulur, inatlaÅŸma ortaya çıkarsa ısrar etmeksizin çocuÄŸa hazır olacağı bir süre tanımak, kıskanma yaratmaksızın yaşıtlarının tuvalet eÄŸitimini baÅŸarmış olduklarının farkına varmasını saÄŸlamak yararlı olabilir. Bu durumda “derin bir soluk alıp arkanıza yaslanın, kızmayın, düÅŸ kırıklığına uÄŸramayın, tuvalet eÄŸitimini baÅŸaramamış hiç kimse yoktur, bir süre sonra yine denersiniz, bu arada onu daha iyi tanımaya, baÅŸarısız olsa bile onu sevmeye ve sevginizi göstermeye devam ettiÄŸinizi ona hissettirmeye çalışın”. Kabızlık geliÅŸmiÅŸse beslenme önerileri ve ilaçlarla destek olunabilir.

Tuvalet eÄŸitimi almış çocuklarda da 4-5 yaÅŸa dek kazalar olabilir. Stresli zamanlarda geri dönüÅŸler olabilir. Bunların hoÅŸ görülmesi konusunda aileyi yüreklendirmek iyi olur.