Ä°ÅŸitme Kaybı Nedir? Neden Önemli Bir SaÄŸlık Sorunudur?

Her çocuÄŸun iÅŸitebilmesi ve konuÅŸmayı öÄŸrenebilmesi, onun en temel hakkıdır. Ä°ÅŸitme kayıpları, çocuÄŸun ana diline özgü sesleri oluÅŸturarak konuÅŸmasını geciktiren ve bozan en önemli faktördür. Ä°ÅŸitme kaybıyla doÄŸan ya da doÄŸduktan sonra herhangi bir nedenle iÅŸitme kaybı yaÅŸayan çocuklar, vaktinde teÅŸhis edilir ve rehabilitasyon programlarına alınırlarsa, geliÅŸimlerinde yetersizlik yaÅŸamazlar. Burada bahsedilen geliÅŸim yetersizlikleri; psikolojik ve sosyal geliÅŸimin yanı sıra, çocukların eÄŸitim hayatlarını da olumsuz olarak etkileyebilecek yetersizliklerdir.

Ä°ÅŸitme Kaybı Ne Sıklıkla Görülmektedir?

YenidoÄŸan her 1000 bebekten 1 ila 3’ü iÅŸitme kaybıyla doÄŸmaktadır. Çocukluk döneminde geçirilen hastalıklar, kulak enfeksiyonları, kazalar ve kullanılan bazı ilaçlar nedeniyle bu oran binde 6’ya çıkmaktadır. Buna göre ülkemizde yıllık 1800-2500 yenidoÄŸanın iÅŸitme kaybı ile doÄŸduÄŸu belirlenmiÅŸtir.

Yenidoğan İşitme Taraması Programı Neden Var?

Ä°ÅŸitme kaybıyla doÄŸan ya da doÄŸum sonrası dönemde iÅŸitme kaybı olan çocukların erken dönemde tespit edilmesi, uygun tedavi ve rehabilitasyon uygulamalarının yapılması amacıyla Bakanlığımız tarafından YenidoÄŸan Ä°ÅŸitme Taraması Programı yürütülmektedir. Bu program sayesinde, iÅŸitme kaybı yaÅŸayan çocukların sosyal, biliÅŸsel ve dil geliÅŸimleri olumsuz olarak etkilenmeden, en uyumlu ÅŸekilde topluma karışmalarının saÄŸlanması, saÄŸlık personeli ile toplumun bu konuda duyarlılığının ve bilinç düzeyinin artması amaçlanmaktadır. Hedefimiz doÄŸumu takiben 6 ay içinde iÅŸitme kayıplı çocukların tespit edilmesi ve tedavilerinin baÅŸlatılmasının saÄŸlanmasıdır.

Yenidoğan İşitme Taraması Ne Zaman Yapılmalı?

Yapılan araÅŸtırmalar iÅŸitme kaybının saptanması bakımından en kritik dönemin "yeni doÄŸan dönemi" olduÄŸu yönündedir. O yüzden doÄŸumdan sonra, hastaneden taburcu olmadan önce bebeÄŸe mutlaka iÅŸitme testi yaptırılmalıdır. EÄŸer doÄŸum saÄŸlık kuruluÅŸunda gerçekleÅŸmediyse doÄŸumdan sonraki 3 gün içinde iÅŸitme taraması yaptırılmalıdır.

Yenidoğan İşitme Taraması Nerelerde ve Kimler Tarafından Yapılıyor?

Ülkemizde doÄŸumun olduÄŸu saÄŸlık kuruluÅŸlarındaki (kamu, özel, üniversite) YenidoÄŸan Ä°ÅŸitme Tarama Ünitelerinde, eÄŸitimli saÄŸlık personeli tarafından, basit, ucuz ve uygulaması çok kolay testler ile yenidoÄŸan bebeklere iÅŸitme taraması yapılmaktadır. Ä°ÅŸitme taraması yapılan merkezler doÄŸum yapılan saÄŸlık kuruluÅŸları bünyesindedir.

YenidoÄŸan Ä°ÅŸitme Taraması Ücretli midir?

YenidoÄŸan iÅŸitme taraması için bir ücret alınmamaktadır.

Bebeklere İşitme Taraması Yapılmazsa Ne Olur?

Bebekler hayatının ilk iki yılında beden ve zihin yönünden hızlı bir geliÅŸim dönemi yaÅŸarlar. Ä°nsanlarda kullanacakları dilin temeli; o dile özgü seslerin iÅŸitilmesi ve konuÅŸmaların dinlenmesiyle oluÅŸur. KonuÅŸma ve dil geliÅŸimi doÄŸumdan itibaren 4 yaşına kadar devam etmektedir. Ä°ÅŸitme taraması yapılarak erken teÅŸhis konup ve erken rehabilite edilen bebeklerin dil geliÅŸimine paralel olarak; zihinsel sosyal ve ruhsal geliÅŸimleri de olumlu yönde etkilenir. DoÄŸduktan sonra en geç altı ay içinde iÅŸitme engeli teÅŸhisi konan ve iÅŸitme cihazı uygulanıp özel eÄŸitime alınan bebeklerin konuÅŸma becerisi, normal yaşıtlarına benzer seviyede geliÅŸebilir. Ä°ÅŸitme engeli ile doÄŸan bu engeli fark edilmeyen bebeÄŸin dil geliÅŸimi durur ve bununla birlikte zihinsel, sosyal ve ruhsal geliÅŸimi yavaÅŸlar.

Tarama Testi Olarak Hangi Testler Kullanılıyor? Bebeğime Zarar Verir mi?

Ülkemizin her yerinde taramalar, Bilim Komisyonu tarafından belirlenen ve SaÄŸlık Bakanlığı tarafından da onaylanan tarama protokollerine göre iki tür test ile yapılmaktadır. Testler, basit, ucuz, uygulaması kolay ve bebeÄŸe herhangi bir acı ya da zarar vermeyen özelliklere sahiptirler.

Ä°ÅŸitme Kaybı Åžüphesi Olan Bebeklere Neler Yapılıyor?

Ä°ÅŸitme kaybı yaÅŸadığı düÅŸünülen bebekler bir üst merkeze sevk edilirler ve bu bebeklere ileri düzeyde iÅŸitme testleri uygulanır. EÄŸer iÅŸitme kaybı tanısı alırlarsa, o zaman kaybın türüne ve nedenine göre tedavi seçenekleri belirlenir. Bazı bebekler ilaçla tedavi edilebilirken, bazılarının ise iÅŸitme cihazı ya da koklear implant denilen biyonik kulaÄŸa ihtiyacı olabilir. Bu nedenle bebeklerin, doÄŸumdan sonraki ilk 1 ay içinde tüm taramalarının yapılması, 3 ay içinde varsa tanılarının koyulması ve gerekiyorsa 6 ay içinde cihaz kullanmaya baÅŸlamaları gerekmektedir. Taramada ÅŸüpheli çıkan bebekler için ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri sunulan merkezlerin listesine ulaÅŸmak için pdftıklayın.

Ä°ÅŸitme Cihazı Nasıl Uygulanıyor? Sürekli mi Takılması Gerekiyor?

Ä°ÅŸitme cihazlarının bazıları kulağın arkasına, dışarıdan uygulanabilirken, koklear implant, yani biyonik kulağın bir parçası kulak içine cerrahi bir operasyonla yerleÅŸtirilir. DiÄŸer parçası ise kulak arkasına takılır.

Ä°ÅŸitme cihazlarının sürekli takılması gerekir. Sadece bebek ya da çocuk uyurken çıkarılmalıdır. EÄŸer her iki kulak için de cihaz kullanılması gerekiyorsa mutlaka her ikisi de takılmalıdır. Ayrıca cihaz kullanan bebek ve çocukların aileleri ile birlikte özel eÄŸitim almaları da gerekmektedir.

Ä°ÅŸitme Cihazları ve Koklear Ä°mplant SGK Tarafından Ödeniyor mu?

Bebeklerin ve çocukların kullanacağı iÅŸitme cihazlarının tüm maliyeti, SGK tarafından ödenmektedir.

Başka Hangi Yaş Gruplarında İşitme Taraması Yapılır?

YenidoÄŸan bebeklerin yanı sıra okul çağında ilkokul 1. sınıf öÄŸrencilerine de iÅŸitme taraması yapılmaktadır.