Tamamlayıcı Beslenme Nedir?

DoÄŸumla baÅŸlayan ve iki yaÅŸa kadar devam eden yaÅŸam dönemi, büyümenin çok hızlı oluÅŸuna baÄŸlı olarak; besin ihtiyacının yüksek olduÄŸu, beyin geliÅŸiminin %90’ının tamamlandığı, bağırsakların doÄŸal ortamının (mikrobiyotasının) eriÅŸkin halini aldığı çok kritik bir dönemdir. Bu dönemdeki beslenme çok önemlidir.

Bebek doÄŸumdan altıncı ayın sonuna kadar tek başına anne sütü ile beslenmelidir. Tamamlayıcı besinler altıncı ayın sonunda anne sütüne ek olarak baÅŸlanmalıdır. Tamamlayıcı besin; yaÅŸamın ikinci 6 ayında, anne sütü ile birlikte bebeÄŸe verilen besinlerdir. Tamamlayıcı beslenme anne sütüne ilave olarak bebeÄŸin yaşına, gereksinmesine uygun diÄŸer besinlerin verilmesidir.

Tamamlayıcı beslenme; verilen besinlerin anne sütünün yerini alması deÄŸil, anne sütünün yanı sıra destekleyici olarak verilmesidir.

Tamamlayıcı Beslenmeye Ne Zaman Başlanmalı?

Tamamlayıcı beslenmeye 6. ayda baÅŸlanmalıdır. Ek besinlere alışma dönemi 6 ile 8. aylar arasıdır. Farklı tat ve kıvamlar bebekte ısırma ve çiÄŸneme becerisini arttırır. Bu kritik dönem kaçırıldığında bebeklerin taneli besinleri yemeye alışması çok uzun sürer ve zahmetlidir. 6-8 aylık bebeklerin temel besin kaynağı anne sütü olmalıdır. Tamamlayıcı beslenmeye erken ya da geç baÅŸlanması bir takım sorunlara neden olur.

Tamamlayıcı Beslenmeye Neden 6. Aydan Önce BaÅŸlanmamalı?

Erken baÅŸlama anne sütünün üretimini azaltır.
Enfeksiyon ajanları ile karşılaşma riskini ve enfeksiyonları arttırır.
Erken baÅŸlandığı için bebek daha iyi büyümez.
Ä°lk aylarda dilin dışarı itme refleksi güçlüdür, bu nedenle kaşıkla beslemek güçtür.
Pürtüklü/taneli besinleri yutma becerisi geliÅŸmediÄŸinden besinlerin soluk borusuna kaçma riski artar; ek besinler boÄŸulmalara neden olabilir.
BebeÄŸin ileriki yaÅŸamında ÅŸiÅŸmanlık ve ÅŸeker hastalığının daha sık görülmesine neden olur.
NiÅŸasta ve proteinler yeterince parçalanamaz. Bu da sindirim sorunları ile birlikte alerji ve bağışıklık sistemi hastalıkları riskini artırabilir.
Anne sütünün bileÅŸimi bebekler için idealdir. Böbrekler yeterince olgunlaÅŸmadan bileÅŸimi karmaşık besinler verildiÄŸinde böbrek yükü artar.

Tamamlayıcı Besinlere Neden Geç BaÅŸlanmamalı?

BebeÄŸin gereksinimi olan enerji ve besin öÄŸeleri karşılanamaz.
BebeÄŸin büyümesi yavaÅŸlar ya da durur.
Bebek gerekli besin öÄŸelerini alamadığından kansızlık, geliÅŸme geriliÄŸi, vitamin yetersizliÄŸi hastalıkları, zihinsel geliÅŸim geriliÄŸi görülebilir.
BebeÄŸin çiÄŸnemeyi öÄŸrenmesi gecikebilir.

Bebeğime ilk vereceğim tamamlayıcı besinler nasıl olmalıdır?

Enerji ve besin öÄŸelerinden zengin, kıvamı uygun, mikroorganizma, zararlı kimyasallar ve zehirler açısından temiz ve güvenli olmalıdır. Yerel olarak bulunan, satın alınması ve hazırlanması kolay, mevsimine uygun olmalıdır. Evde bulunabilen, bebek tarafından sevilebilecek ve kolay yenebilen, fazla sıcak/soÄŸuk/baharatlı olmayan besinler olmalıdır.

Bebeğime İlk Vereceğim Tamamlayıcı Besinler Neler Olmalıdır?

BebeÄŸe ilk olarak verilecek besin evde günlük mayalanmış yoÄŸurt olabilir.
Sindirimi kolay mevsimine uygun meyve (elma, ÅŸeftali, muz, armut gibi) cam rende kullanılarak suyu ve ardından püresi ÅŸeklinde verilebilir.
Mevsimine uygun sebze püreleri (sadece suyu deÄŸil posası ile birlikte) verilebilir.
Yumurta sarısı; sekizde biri oranında başlanır. Alerji durumuna bakılarak, alerji oluşmuyorsa arttırılarak verilebilir.
Muhallebi hazırlarken ÅŸeker yerine pekmez veya küçük meyve parçaları kullanılabilir.
Pastörize, tuzu alınmış peynir ve kefir verilebilir.
Hazırlanan besinlere et eklemek önemlidir (yaÄŸsız kıyma ya da et püresi). Et suyu ve kemik suyu tuz içeriÄŸinin fazla olması nedeni ile önerilmez.
Geleneksel olarak ülkemizde önerilen baÅŸlangıç sebze püresi, her mevsim bulunan patates ve havuçtan yapılır. Mevsim yaz ise yeÅŸil kabak, kış ise balkabağı ilave edilebilir, pirinç ya da irmik ile zenginleÅŸtirilir. Ülkemizde pirinç kadar yaygın tüketilen bulgur da besin deÄŸerini artıran bir tahıldır ve sebze pürelerine eklenebilir.