Neden Emzirmelisiniz?
Her annenin sütü kendi bebeÄŸine özel ve bebeÄŸin durumuna göre hazırlanmış en mükemmel besindir.
Sindirimi çok kolaydır.
Annenin bebeÄŸini emzirmesiyle anne-bebek iliÅŸkisi güçlenir, annenin bebeÄŸini benimsemesi, bebeÄŸin saÄŸlıklı bir kiÅŸilik kazanması kolaylaşır.
Anne sütü proteinlerin, yaÄŸların, vitaminlerin ve karbonhidratların en mükemmel bileÅŸimini içerir.
Anne sütü içinde bulunan antikorlar, canlı hücreler, enzimler ve hormonlar bebeÄŸinizi enfeksiyon ve hastalıklara karşı korur.
Anne sütü alan bebeklerin zekâ düzeylerinin daha yüksek olduÄŸu bilinmektedir.
Emziren anneler eski kilosuna daha çabuk dönerler.
Emzirme, annede meme ve yumurtalık kanseri ile menopoz sonrası osteoporoz ve kalça kırığı riskini azaltır.
Emzirme annenin ve ailenin yaşamını daha kolay hale getirir, daha az zaman ve para harcanır.
Emziren annenin kendine güveni ve bebeÄŸine yakınlık duyma ile baÄŸlanması artar.
Emzirme ile hem ailenin hem de devletin yaptığı sağlık harcamaları azalır.
Emziren kadınların çalıştığı iÅŸ yerlerinde verimlilik artar. Emziren kadınların bebekleri sık sık hasta olmadıkları için iÅŸ yerlerinden daha az ayrılırlar.
Emzirme çevreyi de korur. Çünkü emzirme doÄŸada artık olarak kalabilecek daha az plastik madde kullanımı demektir.
DoÄŸumdan Sonra Emzirmeye BaÅŸlamak İçin Beklemem Gerekli Mi?
Anne, ister normal doÄŸum isterse sezaryenle doÄŸum yapmış olsun, doÄŸumdan sonra en kısa sürede bebeÄŸi ile tensel temas saÄŸlamalı ve bebeÄŸini emzirmelidir. Ne kadar sık emzirilirse sütün gelmesi daha kolay olacaktır. Geç emzirmek sütün geliÅŸini geciktirecektir. Annenin yeterli süt salgılaması için bebeÄŸin yeterli sıklıkta ve doÄŸru ÅŸekilde emmesi gerekmektedir. Bu konuda saÄŸlık personeli size destek verecektir.
Sezaryen İle DoÄŸumdan Sonra Emzirmek Mümkün Müdür?
İster sezaryen isterse normal doÄŸum hiç fark etmez, bebeÄŸi emzirmek mümkündür. Sezaryen doÄŸumda belki emzirmeye biraz geç baÅŸlanabilir, ancak bu da sorun oluÅŸturacak bir gecikme deÄŸildir. Bu konuda doÄŸum yaptığınız kuruluÅŸtaki saÄŸlık çalışanlarından destek alabilirsiniz.
Bebeğimi Hangi Sıklıkta Emzirmeliyim?
Emzirme sıklığı bebekten bebeÄŸe deÄŸiÅŸir. Bebek her istediÄŸinde emzirilmelidir. Bebek aÄŸzını açarak, aranarak, sonunda da aÄŸlayarak açlığını belli eder. İlk günlerde sık emzirme daha sulu ve bol olan “olgun” süt yapımını hızlandırır. Bazı bebekler yeni doÄŸduklarında çok uyur ve yeterince sık ememezler. Böyle bebekler ilk günlerde 3-4 saat sonunda uyanmamışlarsa annelerine verilmeli, gerekiyorsa yanağını sıvazlayarak memeyi almaları için uyarıp, uyandırılmalıdır.
İlk haftalarda emzirme aralıkları bir saat, iki saat gibi çok kısa olabilir.
İlk aylarda bebek uyandığında genellikle açtır ve emzirilmek ister. Her emzirme sonrası memede yapılan süt miktarı biraz daha artacağından, zamanla beslenme aralıkları uzayacaktır.
Bebek Nasıl Emer?
BebeÄŸin aÄŸzını iyice açması için anne meme ucunu bebeÄŸin alt ve üst dudaklarına deÄŸdirmelidir.
Bebek memeye yaklaÅŸtırılırken, ağız mümkün olduÄŸunca açık olmalı ve çene memeye dayanmalıdır.
BebeÄŸin iyi emmesi için aÄŸzıyla yalnız meme ucunu deÄŸil, etrafındaki kahverengi alanı da kavraması gerekir.
EÄŸer bebek memeyi doÄŸru olarak kavramışsa her emme iÅŸlemi sırasında çenesinin, bazen de kulaklarının hareket ettiÄŸi görülür.
Bebek sürekli emmez. Kuvvetli emme hareketlerinden sonra kısa dinlenme aralıkları olur.
Bebek memede doÄŸru yerleÅŸmiÅŸse emzirme sonunda annenin memeleri rahatlar, bebek memeyi kendisi bırakır, emzirme anne için rahat ve kolaydır.
Emerken ÅŸapırtı sesi duyulması ya da yanakların içeri çekilmesi genellikle bebeÄŸin yalnızca meme ucunu emdiÄŸini ve aÄŸzıyla yeterince meme dokusunu kavramamış olduÄŸunu gösterir.
Eğer bebek memede doğru yerleşmemişse iyi ememez ve annenin meme başları zedelenip acıyabilir.
Emzirirken Beslenmeniz Nasıl Olmalıdır?
Annenin süt üretimi için ek 500 kaloriye daha ihtiyacı vardır. Bunu karşılayacak mevsimine uygun bol taze sebze, meyve içeren yeterli ve dengeli bir diyet uygulayın.
Günlük beslenme programını 3 ana öÄŸün, 3 ara öÄŸün olarak planlayın.
Her öÄŸünde her besin grubundan tüketerek beslemenizde çeÅŸitlilik saÄŸlayın.
Emziren annenin ihtiyacı olduÄŸu kadar sıvı alması yeterlidir. Bu dönemde, emzirme sırasında ya da hemen sonrasında 1-2 bardak su içmeniz süt üretimini artırır (bir seferde 1-2 litre su içmeniz süt üretimini artırmaz).
Uygun sıvı gıdaları tüketin: temiz içme suyu, taze sıkılmış meyve suları, süt, fermente süt ürünleri (yoÄŸurt-ayran, kefir vs).
Sebze ve meyveleri tüketmeden önce çok iyi yıkayın. Mevsim dışı sebze ve meyve tüketmeyin.
Sebze, makarna, kuru baklagillerin haÅŸlama sularını dökmeyin.
Yeterince piÅŸmemiÅŸ et, süt, yumurta tüketmeyin.
Yemeklerinizde, salatalarınızda zeytinyağı veya diÄŸer sıvı yaÄŸları tüketin.
Tuz kısıtlaması gerektiren bir sağlık probleminiz yoksa iyotlu tuz kullanın. Yemekleriniz piştikten sonra tuzunu ilave edin. İyotlu tuzu ışık almayan kapalı bir kapta veya kapalı bir dolapta saklayın.
Hazır yiyecek ve içecekleri (hazır çorbalar, gazlı içecekler, hazır meyve suları, toz içecekler, et/tavuk suyu tabletleri, sucuk, salam, sosis vb) tüketmeyin.
Kolalı içecekler, gazozlar, çay ve kahve, enerji içecekleri (katkı maddeleri ve kafein içeriÄŸi), diyet içecekleri (yapay tatlandırıcılar) sınırlı kullanın veya kullanmayın. Çayı yemeklerden 1 saat sonra açık ÅŸekilde tüketin. Kahve, hazır kahve gibi içecekleri günde 1 fincan alabilirsiniz.
Sigara, alkol kullanmayın. Sigara içilen ortamlarda bulunmayın. Ayrıca bebeÄŸin saÄŸlığı için, bulunduÄŸu evde kesinlikle sigara içilmemelidir.
Eşimin Emzirmeme Nasıl Katkısı Olabilir?
Bebeklerin çok fazla fiziksel dokunulmaya ihtiyacı vardır. BebeÄŸinizi emzirdikten sonra babanın sevgi dolu kolları bebek için en güzel yerlerden biridir. BebeÄŸinizi emzirdikten sonra eÅŸinizin göÄŸsüne koyunuz ki, ikisi de baba evlat iliÅŸkisini yaÅŸamaya baÅŸlasınlar. Babanın anneye emzirme konusunda verdiÄŸi destek, sizin anne sütü konusunda baÅŸarılı olmanız için en büyük destektir. Özellikle doÄŸumdan sonraki ilk haftalarda deÄŸiÅŸen hormonlar ve uykusuzluk sonucu kendinizi güçsüz hissettiÄŸinizde, eÅŸinizin sizin yanınızda olup bebeÄŸi emzirmenize yardımcı olması, tüm aile iliÅŸkisini olumlu etkileyecektir.
Emzirdikten Sonra BebeÄŸimin Gazını Nasıl Çıkarmalıyım?
Beslendikten sonra bebeÄŸi 10-15 dakika dik tutmak gaz çıkarmasına yardımcı olur. Bebek memede uyumuÅŸ ve rahat görünüyorsa gaz çıkarmaya gerek yoktur. Bebek huzursuzsa; kucakta, dik durumda sırtı sıvazlanarak gaz çıkarmasına yardımcı olunabilir.
Bebek ne zamana kadar emzirilmelidir?
BebeÄŸinizi ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslemelisiniz. Bu 6 ay içinde bebeÄŸiniz, suya bile ihtiyaç duymaz. Bu süreçten sonra, ek besinlerle emzirmeyi 2 yaÅŸ ve ötesine kadar sürdürülmesi ideal olandır. Ek besinlere geçmeniz, bebeÄŸinizin anne sütüne olan ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
BebeÄŸe Emzik Verilebilir Mi?
Anne sütü alan bebeklere emzik ve biberon verilmesi önerilmemektedir. Bazen anneler emzirmenin yanında suyu ya da baÅŸka besinleri biberonla bebeklerine vermekte, ya da aÄŸlamasın ve oyalansın diye emzik kullanmaktadır. Ancak biberon ya da emzik alan bebeklerde “meme başı ÅŸaÅŸkınlığı” dediÄŸimiz bir durum oluÅŸmakta ve bu bebekler anneyi emmeyi bırakabilmektedirler. Çünkü meme ile biberon ya da emzik emmek arasında emme ÅŸekli açısından farklar vardır. Bu nedenle biberon ya da emzik önerilmemektedir.
BebeÄŸimi EmzirdiÄŸim Sürece Hamile Kalır Mıyım?
Evet, hamile kalabilirsiniz. Emzirme, bir doÄŸum kontrol yöntemi deÄŸildir. Hamile kalmak istemiyorsanız, uygun bir doÄŸum kontrol yöntemi için aile hekiminize/hekiminize baÅŸvurunuz.
Emzirirken Memeler İçin Özel Bir Bakım Gerekli Mi?
Memeleri her emzirmeden önce temizlemeye gerek yoktur. BebeÄŸe mikroplar ellerden bulaşır.
Önemli olan “ELLERİN YIKANMASI” dır.
Meme başının etrafındaki deriden yaÄŸlı bir madde salgılanır. Bu doÄŸal madde, emziren annenin meme ucunu çatlaklardan korur. Bu nedenle meme başını çatlaklardan korumak ya da temizlemek için meme başına karbonatlı su, sabunlu su, krem sürmeye gerek yoktur. Hatta bunları sürerken bu doÄŸal yaÄŸlı madde de silinecek ve meme başında çatlaklar daha kolay oluÅŸacaktır. Emzirme döneminde uygun bedende ve pamuklu sutyen kullanılmalıdır.
Meme Ucunun Åžekli Emzirmemi Etkiler Mi?
Memenin ucunun olmaması, ucunun içe çökük olması ya da ucunun büyük olması emzirme için problem deÄŸildir. Bebek zaten memenin sadece ucunu deÄŸil ucun etrafındaki kahverengi bölgenin büyük bir bölümünü de alarak sütü emer. Yani meme dokusunun büyük bir bölümünü aÄŸzına alır.
İşe DöndüÄŸümde de BebeÄŸimi Emzirebilir Miyim?
İşe dönüldüÄŸünde tabii ki emzirmek mümkündür. Sabah ve akÅŸam bebeÄŸi evde emzirmenin yanında, iÅŸyerinde de sabah öÄŸlen ve ara verildiÄŸinde süt sağılarak saklanabilir ve sağılmış olan bu süt, evde bebeÄŸe bakan kiÅŸi tarafından bebeÄŸe kaşık ya da fincanla verilebilir. Böylece annenin sütünün devamlılığı da saÄŸlanmış olacaktır. Gündüz iÅŸ yerinde sağılan süt ile birlikte annenin memesinde süt yapımı devam edecektir.
BebeÄŸim Emmeyi Reddediyor, Ne Yapmam Gerekli?
BebeÄŸin memeyi reddetmesi çeÅŸitli ÅŸekillerde olabilir. Hiç emmeme, zayıf emme, emmeye çalışırken aÄŸlama ve meme ile savaÅŸma (kısa süre emme ve sonra memeyi boÄŸulur gibi ya da aÄŸlayarak bırakma), tek memeyi emme, ötekisini istememe ÅŸeklinde gözlenebilir.
Memeyi reddin nedenleri ve çözüm önerileri:
Bebekler hastayken memeyi alır ama güçsüz emer. Anneler de bunu ret zannedebilir. Bebek hasta ise süt sağılıp verilebilir. BebeÄŸe süt verilirken ortamın sakin olmasına ve bebeÄŸin dikkatinin dağılmamasına özen gösterilmelidir.
BebeÄŸin aÄŸzında pamukçuk oluÅŸmuÅŸsa, diÅŸ çıkarıyorsa ya da burnu tıkalıysa bebek emmeyi reddedebilir. Bu durumda sabırlı olunmalı ve sorun ortadan kaldırılmalıdır.
Anneye doÄŸumda ya da psikolojik tedavi amaçlı verilen bazı ilaçlar da bebeÄŸin memeyi reddetmesine sebep olabilir. Bu durumda saÄŸlık çalışanlarından destek alınmalıdır.
Emzik kullanımı, biberonla beslenme, memeyi kötü pozisyonda tutma, tıkalı meme, bebeÄŸin yetersiz desteklenmesi, annenin memeyi yanlış tutması, emzirmenin kısıtlanması, fazla süt birikimi gibi nedenler bebeÄŸin memeyi reddetmesine yol açabilir. BebeÄŸin memeyi reddetmesini engellemek için emzirirken bebeÄŸin başına bastırılmamalı, gerekiyorsa süt bardak ya da kaşıkla verilmeli, biberon ve emzik kullanımından kaçınılmalıdır. Anne ile bebek arasında ten tene temas saÄŸlanmalı, anne bebeÄŸi sık sık kucaklayıp okÅŸamalı, bebek her istediÄŸinde emzirilmelidir.
BebeÄŸi üzen deÄŸiÅŸiklikler: anneden ayrılma, annenin iÅŸe baÅŸlaması, yeni bir bakıcı, çok sık bakıcı deÄŸiÅŸtirme, aile düzeninde deÄŸiÅŸiklik, annede hastalık ya da mastit, annenin adet görüyor olması, annenin kokusundaki deÄŸiÅŸiklikler olarak sıralanabilir. Anne gerekirse bir süre izin almalı, kullanılan kokular bırakılmalı, kiÅŸisel temizliÄŸe önem verilmeli, annede bir hastalık var ise tedavisi saÄŸlanmalı ve emzirme doÄŸru bir ÅŸekilde sürdürülmelidir.
Anneler, bebeklerin meme arama hareketini, bebeÄŸin emerken dikkatinin dağılmasını ve aniden baÅŸka tarafa bakmasını, bebeÄŸin memeyi reddetmesi zannedebilirler. Bu duruma yalancı ret denir. Yalancı reddi önlemek için, bebeÄŸin memeyi tutması beklenmeli, farklı pozisyonlarda emzirme denenmeli ve gerekiyorsa süt bebeÄŸin aÄŸzına sağılmalıdır.
Annenin yediÄŸi bazı besinlerin kokusu süte geçebilir. BebeÄŸi huzursuz edebilecek kola, çay, kahve gibi gıdaların tüketimine dikkat edilmelidir.
Bazen bebek sadece bir memeyi reddedebilir. Bu durum, yukarıda sıralanan nedenlerin, tek bir memede daha fazla görülmesinden kaynaklanabilir.
Bebeğim Hastalandığında Emzirebilir Miyim?
Bebekler hastayken de emzirme sürdürülmelidir. Hatta her zamankinden daha da sık emzirilmelidir. Hastalık nedeniyle bebeÄŸin iÅŸtahı azalmış ve huzursuz olabilir. Emzirme aynı zamanda onu sakinleÅŸtirecektir. Emzirmenin sadece bir beslenme ÅŸekli olmadığı, duygusal baÄŸlanmayı, anne ile bebek arasında sevgi bağını saÄŸladığı, bunun da hem anneye hem de bebeÄŸe çok iyi geldiÄŸi unutulmamalıdır. İshal gibi hastalıklar sırasında emzirme, hastalığın daha çabuk düzelmesine neden olur.
Hasta OlduÄŸumda BebeÄŸimi Emzirebilir Miyim?
Annede ilaç tedavisi gerektiren psikiyatrik bir hastalık ya da kemoterapi gerektiren bir kanser hastalığı varsa emzirmemelidir. Bunun dışında anne ÅŸeker hastası da olsa, yüksek tansiyonu da olsa, ishal, soÄŸuk algınlığı vb. hastalıkları da olsa emzirebilir. Bir ilaç kullanmanız gerekiyorsa hekiminize emzirdiÄŸinizi hatırlatınız.
Mememde Sert Şişlikler, Şiddetli Ağrı ve Sıcaklık Hissi Var, Ne Yapmalıyım?
Memenizde sert ÅŸiÅŸlikler, aÄŸrı ve sıcaklık olması, Mastit (apse) denilen durumdur. Mastit, bebeÄŸin yanlış pozisyonda emzirilmesi, meme ucu çatlakları, dar giysiler veya sutyen kullanılması, emzirme sırasında, parmaklarla süt kanallarına çok baskı yapılması sonucu oluÅŸabilen bir durumdur.
Mastit (apse) durumunda, mutlaka bir saÄŸlık çalışanına baÅŸvurulmalıdır. Mastitin neden olduÄŸu ve tedavisi ile ilgili en doÄŸru bilgiyi size saÄŸlık çalışanları verecektir. Mastit oluÅŸması durumunda da bebeÄŸinizi emzirebilirsiniz.
Mastit oluÅŸması durumunda süt akışı kesintiye uÄŸramamalıdır ve mastit mutlaka tedavi edilmelidir. Daha sonra; sık emzirme, meme ucuna doÄŸru hafif masaj, temiz bir havlu ile ılık yaÅŸ pansuman, emzirmenin saÄŸlam taraftan baÅŸlatılması ve pozisyon deÄŸiÅŸtirme uygulanmalıdır. Dinlenme ve stresten uzaklaÅŸma saÄŸlanmalıdır.
Emzirme acılı oluyorsa, belirli bir süre süt sağılabilir. Ancak en erken zamanda emzirmeye geri dönülmelidir.
BebeÄŸim DoÄŸalı Birkaç Gün Oldu ve Memem Ödemli Gibi Parlak ve Çok Acıyor. Emzirmem ZorlaÅŸtı, Ne Yapmalıyım?
Bu durumdaki memeler “tıkalı meme” olarak tanımlanmaktadır. Genelde doÄŸumdan sonraki ilk günlerde yeterince emzirememe, emzirmeye geç baÅŸlama, ek mama verme, memeye kötü yerleÅŸtirme, sütün seyrek boÅŸaltılması ya da emzirme süresinin kısa tutulması sonucunda oluÅŸan bir durumdur.
Önlem olarak doÄŸumdan hemen sonra emzirmeye baÅŸlanmalı, bebeÄŸin memeye iyi yerleÅŸmesi saÄŸlanmalı, bebek her istendiÄŸinde emzirilmeli, belli saat aralarla emzirilmeye çalışılmamalıdır.
“Meme tıkanıklığı” problemini çözmek için bebek doÄŸru pozisyonda sık sık emzirilmelidir. Emzirme öncesi emzirmeyi kolaylaÅŸtırmak için ılık yaÅŸ pansuman, ılık duÅŸ, omuz ve sırta masaj, memelere hafif masaj, meme ucu derisine hafif uyarı yapılmalı ve anneyi rahatlatacak, gevÅŸetecek iÅŸlemler uygulanmalıdır. Emzirme sonrasında ödemi önlemek için havlu ile memenize soÄŸuk yaÅŸ pansuman uygulanmalıdır. Bebek ememiyorsa elle ya da pompa ile sütün sağılması gerekir.
Evlat EdindiÄŸim ÇocuÄŸu Emzirebilir Miyim?
Anne sütünün aslında beyinden salgılanması nedeniyle; evlat edinilen çocuk, çocuk doÄŸurmamış bir kadın tarafından bile emzirilebilir. Sık sık memeye tutmak, tensel temas saÄŸlamak bazen ilaç tedavisi bunu destekler. Bu konuda relaktasyon polikliniklerden destek alabilirsiniz. İlinizdeki relaktasyon polikliniklerini öÄŸrenmek için İl SaÄŸlık MüdürlüÄŸüne baÅŸvurabilirsiniz.
BebeÄŸim Engelli DoÄŸarsa Emzirebilir Miyim?
BebeÄŸiniz Down Sendromu, yarık dudak veya yarık damak, kalple ilgili problemlerle doÄŸar ise her koÅŸulda anne sütüne daha çok ihtiyacı var demektir. Anne sütündeki hormonlar sizi ve bebeÄŸinizi daha da rahatlatacaktır. Anne sütünün sindirimi kolay olduÄŸu için kalp problemi olan veya kilo almakta zorlanan bebeklerde de anne sütü daha olumlu rol oynayacaktır. Down Sendromu olan bebeklerin ise solunum yolu enfeksiyonlarına yakalanma riskini veya kabızlık sorununu ortadan kaldırmakta yardımcı olacaktır.
Mümkün olduÄŸunca çevrenizdeki baÅŸarılı emzirmiÅŸ emziren annelerden, aile hekiminizden, saÄŸlık personelinden, anne destek gruplarından ve ailenizden destek alın.
EÄŸer her ÅŸeye raÄŸmen anne sütünü verebilmek mümkün olmuyor ise mümkün olduÄŸunca sütünüzü sağıp bebeÄŸinize sütünüzü vermeye çalışınız. Unutmayın ki sütünüz bebeÄŸiniz için en iyi besindir.
Emzirme İle İlgili Sorunum Olduğunda Nereden Yardım Alabilirim?
Anneler, anne sütü ve emzirme ile ilgili herhangi bir soru veya sorunu olduÄŸunda, gebelik döneminden baÅŸlayarak yakınlarında bulunan gebe bilgilendirme sınıfları, hastanelerin ilgili poliklinikleri ya da aile hekimine baÅŸvurabilirler.