Bel aÄŸrısı, aÄŸrıma, acıma, yanma veya batma ÅŸeklinde keskin veya künt karekterde olabilir. Yeri bazı durumlarda noktasal olarak belirlenebilirken, bazı durumlarda yaygın tarzdadır ve yeri tam tespit edilemez.

Tanı ve Risk Faktörleri

Bel aÄŸrılarını, devamlılık gösterdiÄŸi süreye göre iki genel gruba ayırabiliriz;

1- Akut Bel AÄŸrısı; Altı haftadan kısa süredir var olan bel aÄŸrılarıdır. Bel aÄŸrısı bir aktivite(ağır kaldırma) ya da travma(düÅŸme, çarpma) sonrası baÅŸlayabileceÄŸi gibi belirgin bir neden olmadan da ortaya çıkabilir. Dünyada yapılan araÅŸtırmalar insanların %80’inin hayatları boyunca en az bir kez bel aÄŸrısı yaÅŸadıklarını ortaya koymuÅŸtur. En sık görülen aÄŸrı tipi mekanik bel aÄŸrısıdır. Bu durum, fiziksel aktivite( hareket, iÅŸ görme) ile artarken, dinlenme ile azalmaktadır. Mekanik bel aÄŸrısı, genellikle bel bölgesi kasları, eklem baÄŸları ve omurilik zarının aşırı zorlanması ya da sinirsel gerginlikler(stres) nedeniyle geliÅŸir. Bel aÄŸrısına neden olabilecek risk faktörlerini sıralarsak;

Riskin en yüksek olduÄŸu yaÅŸlar 35-55 arasıdır.
Hareketsiz, iÅŸ ve yaÅŸam düzenine sahip olanlarda,uzun süre araç kullananlarda (ÅŸoförler), uzun süre ayakta duranlarda, pozisyon deÄŸiÅŸtirmeden uzun süre oturanlarda, ağır yük kaldıranlarda risk yüksektir.
Sigara tüketimi bel aÄŸrısı riskini artırır.
Psikolojik streslilerin, iÅŸinden memnun olmayanların bel aÄŸrısına yakalanma riski yüksektir.
Boy, kilo, vücut yapısı ile bel aÄŸrısı arasında kuvvetli bir iliÅŸki yoktur. Bununla birlikte çok ÅŸiÅŸman ve uzun boylularda bel aÄŸrısı riski daha yüksektir.
Yüksek riskli sporlarla uÄŸraÅŸanlarda da bel aÄŸrısı daha sık görülmektedir.
2-Kronik Bel AÄŸrısı; üç aydan uzun süredir var olan bel aÄŸrılarıdır. Bel aÄŸrılarının %90’ı iki ile üç ay içinde iyileÅŸmekle birlikte tekrarlar sıktır. Bel aÄŸrılarının %10’u kronikleÅŸir. Bel aÄŸrısı 45 yaşın altındaki çalışanlarda en yaygın engellilik nedenidir.

Günlük yaÅŸamda alacağımız bir takım önlemlerle bel aÄŸrısı riskini azaltabiliriz.

Hareketli olmak ve egzersiz yapmak. Bel ve karın kaslarını güçlendirici egzersizler her gün düzenli olarak yapılabilir.
Ağır kaldırmaktan kaçınmak. Gerekli durumlarda, ağır nesneleri; beli dik pozisyonda tutup, dizleri bükerek çömelip, ağırlığı kollara ve bacaklara vererek kaldırmalıyız.
Ayakta uzun süre durmaktan kaçınmalıyız.
Uzun süre oturmaktan sakınmalıyız. Ä°ÅŸimiz gereÄŸi oturuyorsak, yarım saatte bir ayaÄŸa kalkıp vücudumuzu esnetmeliyiz.
Sigara içmeyip, aşırı çay ve kahve tüketiminden sakınmamız gerekir.
YürüyüÅŸ ve yüzme bel aÄŸrısını önlemede uygun sporlardır. Farklı sporlarla uÄŸraÅŸanların spora baÅŸlamadan önce ısınma ve spor sonrasında da esneme(stretching) egzersizlerini yapmaları sakatlıkların önlenmesinde önemlidir.
Kilo vermek bel ağrısı riskini azaltır.
Stresle baÅŸa çıkma yöntemleri geliÅŸtirmeliyiz.

Bel Ağrısında Tedavi

Akut bel aÄŸrılarında iki, üç günlük istirahat genellikle yeterli olmaktadır. Bir haftadan uzun süreli istirahat eklemlerde hareket azalmasına, yumuÅŸak dokularda kısalmalara, kas gücünde de azalmaya yol açabilmektedir.

AÄŸrı kesiciler, anti-inflamatuar ilaçlar ve kas gevÅŸeticiler kullanılabilir. Hikaye ve fizik muayene bulgularına göre anksiyete giderici ilaçlar ve kortizonda tedaviye eklenebilir.

Ä°ki haftadan uzun süre devam eden ve ÅŸiddetinde fazla bir deÄŸiÅŸiklik olmayan aÄŸrılarda bel aÄŸrısına neden olabilecek diÄŸer nedenler araÅŸtırılmalıdır. Uygun branÅŸ hekimine yönelerek bel aÄŸrısına neden olan durum tespit edilip, fizik tedavi ve kaplıca tedavisi gibi diÄŸer yöntemler sırayla uygulanabilir.