Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz olarak bölünüp çoÄŸalmasıyla beliren kötü urlara denir. Genel anlamda ise kanser vücudumuzun çeÅŸitli bölgelerindeki hücrelerin kontrolsüz çoÄŸalması ile oluÅŸan 100`den fazla hastalık grubudur. Çok çeÅŸitli kanser tipleri olmasına raÄŸmen, hepsi anormal hücrelerin kontrol dışı çoÄŸalması ile baÅŸlar. Tedavi edilmez ise ciddi rahatsızlıklara, hatta ölüme dahi neden olabilir.

Kanser (cancer) terimi, tıbbın babası olarak bilinen Yunan fizikçi Hippocrates (MÖ 460-370) tarafından oluÅŸturulmuÅŸtur. Hippocrates carcinos ve carcinoma terimlerini ülser oluÅŸturan ve ülser oluÅŸturmayan tümörler için kullanmıştır.

Normal Bir Hücre Nasıl Kansere DönüÅŸür?

Bütün kanser tipleri vücudun temel yaÅŸam ünitesi olan hücrelerimizden geliÅŸirler. Kanseri anlamak için normal hücrelerin nasıl kansere dönüÅŸtüÄŸünü bilmek faydalı olacaktır.

Vücudumuzdaki saÄŸlıklı hücreler bölünebilme yeteneÄŸine sahiptirler. Ancak, kas ve sinir hücrelerinde bu özellik bulunmaz. Ölen hücrelerin yenilenmesi ve yaralanan dokuların onarılması amacıyla bu yeteneklerini kullanırlar. YaÅŸamın ilk yıllarında hücreler daha hızlı bölünürken, eriÅŸkin yaÅŸlarda bu hız yavaÅŸlar. Fakat hücrelerin bu yetenekleri sınırlıdır, sonsuz bölünemezler. Her hücrenin hayatı boyunca belli bir bölünebilme sayısı vardır. SaÄŸlıklı bir ne kadar bölüneceÄŸini bilir ve gerektiÄŸinde ölmesini de bilir. Buna apoptosis yani hücrenin programlı ölümü denir. Normalde vücudun saÄŸlıklı ve düzgün çalışması için hücrelerin büyümesi, bölünmesi ve daha çok hücre üretmesine gereksinim vardır. Bazen buna raÄŸmen süreç doÄŸru yoldan sapar, yeni hücrelere gerek olmadan hücreler bölünmeye devam eder. Bilincini kaybetmiÅŸ kanser hücreleri, kontrolsüz bölünmeye baÅŸlar ve çoÄŸalırlar. Fazla hücrelerin kütleleri bir büyüklük veya tümör oluÅŸtururlar.

Hücrelerin merkezinde çekirdek içinde hücrenin ve organizmanın genetik bilgisinin saklandığı elektron mikroskopu ile de görüntülenebilen DNA olarak adlandırılan mikroskopik iplikçikler mevcuttur. DNA hücrenin normal fonksiyonlarını görmesi için gereklidir. Kanserli hücreler bu DNA iplikçiÄŸindeki hasardan dolayı oluÅŸur. Hücrenin normal yaÅŸam siklusunda DNA hasarı olsa da hücre ya bunu onarır ya da ölür. Kanserli hücrelerde hasarlanmış DNA onarılamaz ve kontrolsüz çoÄŸalma baÅŸlar. DNA çevresel etkenler (kimyasallar, virüsler, tütün ürünleri veya aşırı güneÅŸ ışını vs gibi) nedeniyle hasar görebilir.

Kanser hücreleri birikerek tümörleri oluÅŸtururlar. Tümörler iyi huylu veya kötü huylu olabilirler. Ä°yi huylu tümörler kanser deÄŸildir. Bunlar sıklıkla alınırlar ve çoÄŸu zaman tekrarlamazlar. Ä°yi huylu tümörlerdeki hücreler vücudun diÄŸer taraflarına yayılmazlar. En önemlisi iyi huylu tümörler nadiren hayatı tehdit ederler. Kötü huylu tümörler kanserdir. Kötü huylu tümörlerdeki hücreler anormaldirler ve kontrolsüz ve düzensiz bölünürler. Bu tümörler normal dokuları sıkıştırabilirler, içine sızabilirler ya da tahrip edebilirler. EÄŸer kanser hücreleri oluÅŸtukları tümörden ayrılırsa, kan ya da lenf dolaşımı aracılığı ile vücudun diÄŸer bölgelerine gidebilirler. Gittikleri yerlerde tümör kolonileri oluÅŸturur ve büyümeye devam ederler. Kanserin bu ÅŸekilde vücudun diÄŸer bölgelerine yayılması olayına metastaz adı verilir.