Belli bir tür kansere yakalanma olasılığını artıran her ÅŸey risk faktörüdür. Sigara, alkol vb. gibi risk faktörleri kontrol edilebilirken, yaÅŸ, genetik özellikler gibi bazı risk faktörleri de kontrol edilememektedir. Pek çok risk faktörünün direkt olarak hastalığa neden olup olmadığı bilinmemektedir. Risk faktörleri, doktorların kansere yakalanma olasılığı yüksek kiÅŸileri teÅŸhis etmesinde yardımcıdır.

Risk faktörlerinin bilinmesi önemlidir.

Akrabalarında kanser öyküsü olan genç insanlar daha yüksek riske sahiptir. ÖrneÄŸin anne veya kızkardeÅŸinde meme kanseri öyküsü olan bir kadında, aile öyküsü olmayan kadına göre meme kanseri geliÅŸme riski iki kat fazladır.
Kanser öyküsü olanların, daha erken dönemde ve daha sık aralıklarla tarama testlerinden geçmesi faydalı olacaktır. Bu kiÅŸilerde genetik testlerin yapılmasında önerilmektedir.

Risk faktörleri dört grupta toplanabilir.

Davranışsal Risk Faktörleri: Sigara içmek, diyet, egzersiz ve alkol tüketimi gibi deÄŸiÅŸtirebileceÄŸiniz risk faktörleridir. Sigarayı bırakmak veya düzenli egzersizlerle kansere yakalanma riskinizi azaltabilirsiniz.

Biyolojik Risk Faktörleri: Biyolojik Risk Faktörleri; yaÅŸ, cinsiyet ve ırk gibi fiziksel özelliklerdir. Fiziksel ve biyolojik özelliklerin, kanser için risk faktörü olup olmayacağı, kanserin tipine baÄŸlıdır. Belli tip kanserler için risk oluÅŸturabilecek biyolojik ve fiziksel özellikler ÅŸunlar olabilir.

Cinsiyet: Bazı kanser türleri cinsiyetle iliÅŸkilidir. ÖrneÄŸin prostat bezi sadece erkeklerde olduÄŸu için, prostat kanseri erkeklerde görülür. Meme kanseri hem kadın hem de erkeklerde görülebilir, ancak kadınların meme kanserine yakalanma riski daha yüksektir.
YaÅŸ: Pek çok kanser türü yaÅŸlılarda ortaya çıkar. 50 yaşın üstündeki kiÅŸilerde kanser görülme riski daha yüksektir.
Irk: Bazı ırklarda belli tip kanserler saha sık görülmektedir. ÖrneÄŸin Amerikalı zencilerde prostat kanseri daha sık görülür.
Cilt: Sarışınlarda cilt kanseri daha sık görülmektedir.

Çevresel Risk Faktörleri: YaÅŸadığınız ya da çalıştığınız çevre koÅŸulları kanser geliÅŸimi için risk faktörü olabilir. Ev ya da iÅŸ yerinde bulunan bazı maddeler, kanser riskini artırır. Asbest, radon, hava kirliliÄŸi, UV radyasyon, sigaraya maruz kalma çevresel risk faktörlerindendir.

Yine diyetle alınan bazı besinler kanser gelişim riskini artırırken, bazıları da koruyucu olabilmektedir.

Genetik Risk Faktörleri: Genetik Risk Faktörleri, aileden kalıtımsal olarak geçen genlerle iliÅŸkilidir.

Aile üyelerinden birinde genç yaÅŸta kanser teÅŸhis edilen bireylerde, üç veya daha fazla kuÅŸakta aynı tip kanser öyküsü bulunanlarda, anne veya baba tarafından üçten fazla kanser olgusu bulunan kiÅŸilerde ve aile bireylerinden birinde iki veya daha fazla farklı tip kanser bulunan bireylerde kanser geliÅŸme riski yüksektir.

Aile bireyleri arasından birden fazla kiÅŸide aynı tip kanser olsa bile bu kalıtımsal olmayabilir. Kanserin kalıtımsal olduÄŸundan ÅŸüphe ediliyorsa genetik tarama testleri yapılmalıdır.

Sonuç :
Modern tıptaki geliÅŸmelere raÄŸmen, dünyada ve ülkemizde ölüm nedenleri arasında halen ilk sıralarda yer almasından dolayı kanser önemli bir saÄŸlık sorunudur. Tanısı ve tedavisi farklı uzmanlık dallarının iÅŸbirliÄŸini gerektirmektedir. Kanserde erken tanı önemlidir. Türkiye`de özellikle meme, rahim aÄŸzı (serviks) ve bağırsak kanserinin erken tanısı konusunda ulusal tarama programları mevcuttur.

Kanserden korunma kanserin tedavisinden daha önemli bir husustur. Korunmada, yukarıda anlatılan baÅŸta sigara ve alkol olmak üzere, kanser yapıcı çevresel etkenlerden uzak durmak önemlidir. Bunun dışında düzenli spor yapmak, aşırı güneÅŸten ışığından sakınmak, özellikle meyve ve sebze ağırlıklı uygun bir diyet uygulamak ve doÄŸal gıdalarla beslenmek kanser sıklığını azaltabilir.