Çocukluk çağındaki beslenme yetersizliÄŸi ve/veya dengesizliÄŸi çeÅŸitli saÄŸlık sorunlarıyla birlikte ağız ve diÅŸ saÄŸlıkları üzerinde de oldukça büyük problemlere neden olabilmektedir. Özellikle tek tip beslenme, poÄŸaça, çikolata, börek, tatlı bisküvi ve yanında gazlı içecekler ve hazır meyve suları gibi besinler, çocuÄŸun geliÅŸimine hiçbir yarar saÄŸlamadığı gibi hem obezite dediÄŸimiz ÅŸiÅŸmanlık hastalığına zemin hazırlamakta hem de içerdikleri yüksek ÅŸeker oranı nedeniyle ağız ve diÅŸ saÄŸlığını da olumsuz yönde etkilemektedir. Çocukların her öÄŸünde almaları gereken besinleri düzenli ve yeteri miktarda almaları ağız ve diÅŸ saÄŸlığı açısından da büyük önem taşır.
ÖrneÄŸin kahvaltıda yumurta, süt, peynir, pekmez gibi hem besin deÄŸeri yüksek olan hem de diÅŸ geliÅŸiminde ve diÅŸlerin çürükten korunmasında önemli rol oynayan besinlere yer verilmelidir. Özellikle peynirin yemek sırasında asidik olan ağız ortamını bazik hale getirmede ve diÅŸlerin temizlenmesinde önemli bir rolü vardır. Bu nedenle kahvaltı sonrasında diÅŸlerin fırçalanamadığı durumlarda en son peynir yenilmesinin diÅŸ çürüÄŸünden korunmadaki etkisi büyüktür.
Ana öÄŸünlerde; fast food tarzı beslenmenin yine ağız ve diÅŸ saÄŸlığı üzerinde olumsuz etkileri büyüktür. Bu nedenle bu tür yiyeceklerin ve bunların yanı sıra kolalı içeceklerin tüketiminin kısıtlanması gerekir. Ağız ve diÅŸ saÄŸlığının devamlılığı açısından lahana, brokoli, karnabahar, semizotu gibi yeÅŸil yapraklı sebzelerle, dönüÅŸümlü olarak balık, tavuk, et gibi yiyecekleri tüketmek gerekir.
Cips, ÅŸekerleme, çikolata, bisküvi, poÄŸaça, kek vb. gıdaların esas yemek yerine ve çok miktarda tüketilmeleri mutlaka engellenmelidir. Özellikle çocuklar gündüzleri okul kantinlerinden bu tür yiyeceklere kolaylıkla ulaÅŸabilmektedirler. Ancak bu yiyeceklerin yerine vitamin, protein ve kalsiyum içeriÄŸi yüksek ve aynı zamanda diÅŸ çürüÄŸünden korunmada önemli katkıları olan meyve, ayran, süt, kuru üzüm, kuru kayısı, fındık, ceviz gibi yiyeceklerin tüketiminin saÄŸlanması büyük önem taşımaktadır.
Günümüzde çocuklarda ve genç eriÅŸkinlerde diÅŸ çürüÄŸü görülme oranı ne yazık ki her geçen gün artış göstermektedir. Yapılan araÅŸtırmalar, bu durumun nedenlerinin başında çocukların ağız-diÅŸ hijyen alışkanlıkları ile beslenme alışkanlıklarındaki hataların geldiÄŸini göstermektedir. Bu nedenle çok sayıda diÅŸ çürüÄŸü olan bireylerde diÅŸ tedavilerinin yanı sıra mutlaka bireyin beslenme alışkanlıkları da araÅŸtırılmalıdır.
Çocukların Ağız ve DiÅŸ Bakımı İçin Ebeveynlere Tavsiyeler
Düzenli hekim kontrolü, çocuÄŸun hekim ile iliÅŸkisinden kaynaklanan bilinçlenme, diÅŸ fırçalama alışkanlığının kazandırılması çocuÄŸun ileriki yaÅŸlarda rahat etmesini saÄŸlayacaktır. 6-8 ayda ilk süt diÅŸleri sürmeye baÅŸlar. Süt diÅŸlerinin sürmesi ile birlikte temizlik iÅŸlemi de baÅŸlar. Anormal bir durum yok ise ilk diÅŸ hekiminin muayenesi 2 yaşına kadar bir kere yapılmalıdır. Daha sonra kontroller düzenli olarak 6 ayda bir yapılır. Çocukların diÅŸ hekiminden korkmalarında en büyük etken anne, baba ve yakın çevredeki insanların diÅŸ hekimi hakkında konuÅŸmaları, korkuları ve kötü hatıralarıdır. Özellikle diÅŸ hekimi korkusunu arttıracak korkutmalar, tehditler çocukların korkularının yerleÅŸmesine sebep olur. Böyle bir durumda çocuk daha önce hiç diÅŸ hekimine gitmemiÅŸ olsa bile diÅŸ hekimi korkusunu anne ve babasından öÄŸrenebilir. AÄŸrısının giderildiÄŸini, tedaviden sonra mutlu olduÄŸunu söyleyen anne-baba, çocuÄŸa çok daha olumlu bir mesaj vermiÅŸ olur. Aynı zamanda tedavi aÅŸamasında diÅŸ hekimi ile kurulan iyi diyalog çocuÄŸun diÅŸ hekimine alışmasına yardımcı olur. Böylece çocuk, diÅŸ hekimi ziyaretlerinin normal ve düzenli olması gerektiÄŸini öÄŸrenir. Böyle yetiÅŸen bir çocuÄŸun hayatı boyunca zaten diÅŸleriyle sorunu olmayacaktır. Çocuklar diÅŸlerini 2-2,5 yaşından itibaren fırçalamaya baÅŸlamalıdır.
DiÅŸ fırçalamayı öÄŸretmenin en kolay yolu anne-baba olarak ona örnek olmaktadır. Ev içinde büyüklerin diÅŸ fırçalamasını izleyen çocuk, bu alışkanlığı daha kolay kazanır.