Diyabet yaÅŸam boyu süren bir hastalık olduÄŸu için diyabetlilerin düzenli olarak mümkünse aynı merkezde takip edilmesi çok önemlidir. Düzenli kontrollerin önemi konusunda hasta bilgilendirilmelidir. Diyabetli birey hastalığa uyum sürecinde psikiyatri uzmanı veya psikoloÄŸa gereksinim duyabilir. Diyabetli bireyin kilo kontrolü, kan basıncı ve kan ÅŸekeri takibi diyabet yönetiminde önemli izleme kriterleridir. Diyabetli birey hastalık durumlarında yapacağı basit ama önemli bazı uygulamaları, ağız ve diÅŸ saÄŸlığı, cilt bakımı, ayak bakımı konularında temel öz bakım becerilerini öÄŸrenmelidir. Önerilen aşıları yaptırmalıdır. Sigara ve alkol tüketmemeye dikkat etmelidir. Diyabetli bireyler gerekli önlemleri alır ve kontrollerini yaptırırlarsa seyahat etmelerinde hiçbir engel yoktur. Sosyal haklarının farkında olmalıdır. Tamamlayıcı alternatif tedavileri kendi başına kullanmamalıdır.

Diyabette Evde Åžeker ve Keton Takibi

Diyabetli bireyin evde kendi kendine kan ÅŸekeri düzeylerini ölçmesi, ani kan ÅŸekeri düÅŸmeleri ve yükselmelerinin.erken saptanması ve gerekli önlemlerin alınması açısından önemlidir

Kapiller Kan Åžekeri Ölçümü

Kendi kendine kan ÅŸekeri ölçümü, ÅŸeker ölçüm cihazı ve ölçüm çubukları ile saÄŸlanır. Her cihazın kendine özel ölçüm çubuÄŸu ve kullanım talimatı vardır. Bu nedenle diyabetli birey ölçüm cihazını doÄŸru kullanmayı ve düzenli bakımını nasıl yapacağını bilmelidir

Cilt Bakımı

Diyabetli bireye cilt bakımı konusunda aşağıdaki bilgiler verilmelidir.

Mümkünse her gün, en azından haftada 2-3 kez ılık su ve pH’sı cilt yapısına uygun (pH 5.5) sabun kullanarak banyo yapılmalı,
Banyo sırasında tahriÅŸ edici uygulamalardan (kese kullanımı vb) kaçınılmalı,
Banyodan sonra cilt nemli iken nemlendirici losyon kullanılmalı,
Vücuttaki istenmeyen tüylerin temizliÄŸinde yaralanmaya yol açabilecek yöntemlerden kaçınılmalı (jilet ve aÄŸda kullanmamak, tüy dökücü kremleri tercih etmek), epilasyon, dövme yaptırma konusunda mutlaka doktora danışılmalı,
Diyabetlilerin saç boyama vb. uygulamalar konusunda diyabeti olmayanlardan farklı olmadığı belirtilmelidir.
Ciltte kesik- çizik oluÅŸmaması için kesici aletleri kullanırken dikkatli olunmalı, gerekirse eldiven kullanılmalı,
Cilt doÄŸrudan güneÅŸ ışığına maruz bırakılmamalı, güneÅŸ ışınlarından (UV) koruma faktörü yüksek güneÅŸ ürünleri kullanılmalı,
Perine bölgesi temiz ve kuru tutulmalı, pamuklu iç çamaşırı kullanılmalı ve iç çamaşırı her gün deÄŸiÅŸtirilmeli,
Ciltte yaralanma veya çizik oluÅŸmuÅŸsa ılık sabunlu su ile yıkamalı ve steril–temiz malzeme ile kapatılmalı,
Yaralanma ciddi ise hemen saÄŸlık kuruluÅŸuna baÅŸvurulmalı, eÄŸer yara ya da sıyrık bir gün içinde iyileÅŸme belirtisi göstermezse, yarada aÄŸrı, kızarıklık gibi infeksiyon belirtileri varsa saÄŸlık kuruluÅŸuna baÅŸvurulmalıdır,
Ayak Bakımı Konusunda Öneriler

Diyabetlilerin uymaları beklenen ayak bakımının aşamaları şu şekildedir:

Ayaklarınızı her gün ılık su ile yıkayıp kurulayınız.
Parmak aralarını özellikle kurulayınız. Unutmayın ki ıslak kaldığında parmak aralarında kolayca mantar infeksiyonu geliÅŸecektir.
Ayaklarınızı yıkayacağınız suyun sıcaklığını dirseÄŸinizle kontrol ediniz. Aşırı sıcaklık cildinizde kolayca yanıklara neden olabilir. Özellikle his kusuru olan diyabetliler bu konuya daha çok özen göstermelidir.
Ayaklarınızı nemlendirici bir krem ile nemlendiriniz. Ancak bunu parmak aralarınızauygulamayınız.
Ayaklarınızın muayenesini günlük olarak yapınız. Muayenede ayak sırtını, parmak aralarını ve ayak tabanını görmelisiniz. Gerekirse ayak tabanını görmek için ayna da kullanabilirsiniz. Görme sorununuz varsa bir yakınızdan bu konuda yardım
Muayene sırasında morluk, kızarıklık, siyahlık, şişlik, kanama, akıntı, kabarcık, gibi olağan dışı bir durumla karşılaştığınızda hemen doktorunuza/Diyabet hemşirenize haber
Fark ettiÄŸiniz nasırlar için nasır ilacı, nasır bantları vb. kullanmayınız. Nasırlarınızı hiçbir koÅŸulda kendiniz kesmeye çalışmayınız.
Ayaklarınıza ponza taşı kullanmayın. Bu konudaki yakınmalarınıza bir uzmandan destek
Tırnaklarınızı banyodan sonra yumuÅŸakken kesmeye çalışın.Tırnaklar düz kenarlı olarak kesilmelidir. Derin kesmekten kaçınmaya çalışınız. Görme sorununuz varsa bir yakınınızdan tırnaklarınızı kesmesini
Ayaklarınız üÅŸüyor ise ısı kaynaklarına (soba, kalorifer, ısıtıcı vb.) yaklaÅŸtırmayınız. Isınmak için ısıtıcılar yerine kalın çorap, patik vb. kullanınız.
Yere ayakkabısız veya terliksiz basmayınız. Kumsalda yürürken mutlaka uygun terlik kullanınız, denize girerken deniz ayakkabısı kullanınız. Parmak arası terlik kullanmayınız, arkası kapalı yumuÅŸak terlikleri tercih ediniz.
Ayakkabınızın taban geniÅŸliÄŸi ile ayak tabanınız aynı geniÅŸlikte olmalıdır. Ayakkkabınızın derinliÄŸi ekstradan 1 cm fazla ve burun kısmı geniÅŸ olmalıdır. Ayakkabılarınızı öÄŸlen saatlerinde satın alınız. Bu konuda amaca uygun diyabet ayakkabılarının satışı da yapılmaktadır. Ayakkabılarınız çok uzun ve çok ince topuklu ya da topuksuz olmamalıdır.
Ayakkabılarınızı giymeden önce silkeleyiniz. Tabanlığını, astarını elinizle kontrol ediniz. Kıvrılmış veya bozulmuÅŸ ise deÄŸiÅŸtiriniz.
Yeni aldığınız ayakkabıyı önce evde aralıklarla deneyiniz. Ayaklarınızda ÅŸekil bozukluÄŸu varsa ayağınıza uygun özel ayakkabı yaptırınız.
Sentetik çoraplar yerine pamuklu veya yünlü, burunları dikiÅŸsiz, bilek kısımları sıkı olmayan ve mümkünse açık renk çorapları tercih ediniz. Çoraplarınızı günlük olarak deÄŸiÅŸtiriniz.
Çorabınız kalın ise ayakkabınızı baÄŸcıklı ve geniÅŸ tercih GerektiÄŸinde baÄŸcıklarını gevÅŸetebilmelisiniz.
Ayakkabılarınızın altı dışarıdan yabancı madde batmalarını engelleyebilecek malzemeden olmalıdır.

Ağız-DiÅŸ SaÄŸlığı Konusunda Öneriler

DiÅŸler, günde en az 2 kez ve 3 dk’dan az olmamak ÅŸartı ile yumuÅŸak bir diÅŸ fırçası ile tekniÄŸine uygun fırçalanmalı,
DiÅŸler fırçalandıktan sonra günde bir kez tekniÄŸine uygun diÅŸ ipi kullanılarak diÅŸ araları temizlenmeli,
DiÅŸ fırçası 3 ayda bir deÄŸiÅŸtirilmeli,
Her 6 ayda bir diş doktoruna gidilerek kontrol yaptırılmalı,
DiÅŸ doktoruna gitmeden önce mutlaka kan ÅŸekeri kontrolü yapılmalı,
Ä°nsülin kullanılıyorsa diÅŸ tedavisinden önce dozunda ve zamanında yapılmalı, doz atlanmamalıdır.

Cinsel YaÅŸam

KiÅŸinin yaÅŸam kalitesinin en önemli bileÅŸenlerinden biri cinsel yaÅŸamdır. Diyabetli birey cinsel yaÅŸamında diyabete baÄŸlı meydana gelebilecek cinsel sorunlar konusunda bilgilendirilmelidir. Cinsel iÅŸlevler bireysel olarak sorgulanmalı, bu konu izlem sürecinin bir parçası olmalı, sürekli ve iyi bir metabolik kontrolün cinsel iÅŸlev bozukluÄŸunu engelleyebileceÄŸi vurgulanmalıdır. Diyabetli bireylerin, cinsel yolla bulaÅŸan hastalıklar ve genito- üriner sistem infeksiyonlarına daha yatkın olması nedeni ile güvenli cinsel davranış (kondom kullanımı) ve (genital) hijyen (uygun taharetlenme-önden arkaya doÄŸru yıkama, makata, büyük tuvaletimizi yaptığımız yere deÄŸen elin ön bölgelere deÄŸdirilmemesi, tuvalet kağıdı ile kurulama, pamuklu iç çamaşırı kullanma, her gün iç çamaşırı deÄŸiÅŸtirme, adet döneminde tek kullanımlık ped kullanma ve 3-4 saat aralıkla ped deÄŸiÅŸtirme) kurallarına uyma konusunda bilgilendirilmelidir. DoÄŸurganlık döneminde olan tip 1 ve tip 2 diyabetli kadınlar cinsel aktif ise ve gebelik istemiyorlarsa güvenli bir doÄŸum kontrol yöntemi kullanmalıdır. Gebelik planlayan kadınlarda kan ÅŸekeri kontrolu önemlidir. Gebelik öncesi1ctedavi deÄŸiÅŸikliÄŸi gerekebileceÄŸinden (ilaçların bebeÄŸe/fetüse olası etkileri) diyabetli1cmutlaka doktoru ile görüÅŸmelidir. Ayrıca, gebelikten 3 ay öncesi gebelik baÅŸlangıcından sonra en az 12 hafta süreyle Folik Asit 0.4 mg/gün verilmelidir.

Aşılama

Diyabetli bireylerde, ulusal aşı takvimi kapsamındaki aşılara ek olarak aşağıdaki belirtilen durumlarda gerekli olan aşı yapılmalıdır.

Altı aydan büyük kiÅŸilere her yıl grip aşısı (Ekim-Kasım aylarında),
Çocukluk çağı aşıları içinde pnömokok aşısı yapılmamışsa tüm diyabetlilere pnömokok aşısı önerilir.
10 yılda bir tetanoz aşısı tekrarlanmalıdır.
Ayrıca 60 yaşından genç ve 60 yaÅŸ üstü riskli diyabetli bireylere hepatitis-B virusuna karşı aşı yaptırılması da önerilmektedir.
Seyahat edilecek ülke koÅŸullarına göre gerekli aşılar ile ilgili bilgi uygun kurumlardan alınmalıdır.
Diyabetli bireylerde aşılama hizmetleri aile hekimleri tarafından ücretsiz sunulmaktadır.

Diyabetlilerde Sigara Kullanımı

Hem büyük hem de küçük damar hasarını hızlandırdığı için kesinlikle yasaktır. Sigara kullanan bireyler SaÄŸlık Bakanlığı’nın yürüttüÄŸü ‘Sigarayı Bıraktırma’ programına yönlendirilmelidir. Bırakmış olan bireylerin tekrar baÅŸlamaması için eÄŸitimler sürdürülmelidir. Diyabetli bireylerin alkol kullanmaları önerilmez. Alkol alımı kan ÅŸekeri kontrolünü bozar, hipoglisemiye ve kan yaÄŸları yüksekliÄŸine neden olabilir. Koma, akut kalp-damar olaylar ve karaciÄŸer yaÄŸlanması gibi saÄŸlık sorunlarına yol açabilir.

Fiziksel Aktivite

Fiziksel aktivitenin süresine ve ÅŸiddetine göre deÄŸiÅŸiklikler yapılmalı ve insülin dozları, ara öÄŸünler tekrardan ayarlanmalıdır. Bir seferde 45-60 dakikalık fiziksel aktiviteler tercih edilmelidir. Aktivite türüne göre insülin yapılan bölgelerde deÄŸiÅŸiklikler yapılmalıdır. ÖrneÄŸin futbol oynayan bir sporcuda insülin bölgesi olarak bacaklar tercih edilmemelidir. Egzersiz öncesinde mutlaka kan ÅŸekeri ölçülmeli ve duruma göre hipoglisemi veya hiperglisemi riski azaltılmalıdır. Fiziksel aktivite için en ideal zaman öÄŸünlerden 1-2 saat sonrasıdır. Spor sırasında uygun kıyafet, çorap ve ayakkabı seçimi yapılmalıdır.

Diyabette Bakım ve Psikolojik Destek

Diyabet tanısı herkes için fiziksel olduÄŸu kadar psikolojik olarak da zorlayıcı bir süreçtir. Tanı dönemi akla pek çok soru getirebilir ve pek çok olumsuz duygu uyandırabilir. YaÅŸanabilecek olası duygular ÅŸok, korku, kaygı, öfke ve üzüntüdür. Diyabet tanısı almış birey her ne kadar ailesinden ve çevresinden diyabetle ilgili bilgi sahibi olsa bile, kendisinin de bir gün diyabetli olacağı düÅŸüncesine hazırlıklı olması mümkün deÄŸildir. Bu nedenle ÅŸok, ilk verilen tepkilerdendir. KiÅŸiyi belirsiz ve zorlayıcı bir geleceÄŸin beklediÄŸi düÅŸüncesi korku ve kaygı duyguları uyandırabilir. Bu durumun, kiÅŸiyi yapmak istediklerinden alıkoyacağı düÅŸüncesi ya da öncesinde yeterince önlem alamadığı düÅŸüncesi öfke duygusu ile baÄŸlantılı düÅŸüncelerdir. Üzüntü ise kiÅŸinin hayatındaki deÄŸiÅŸiklikler nedeniyle vazgeçmek zorunda kaldıkları, yani kayıplarına verdiÄŸi tepkidir. Bu duyguların tanı döneminde yaÅŸanması doÄŸaldır. KiÅŸinin diyabeti kendisi ile birlikte yaÅŸayacağı bir durum olarak görüp uyum saÄŸlaması bu olumsuz duyguların zamanla azalmasını saÄŸlar. Ancak, bu duygular çok ÅŸiddetli, aşırı yoÄŸun, sıklıkla ve uygun olmayan koÅŸullarda ortaya çıkıyorsa dikkat edilmesi gerekir. KiÅŸinin kendisinin, ailesinin ya da tedavi ekibinin bu duyguların aşırı yaÅŸandığını fark etmesi ve gerekli noktalarda psikolojik destek almaya yönlendirmesi gerekir. Bu duygularla baÅŸ etmede yardımcı olabilecek etmenler aile ve çevre desteÄŸi, duygu paylaşımı, tedavi ekibine güven, kiÅŸinin tedaviyle ve günlük hayatta yapılması gerekenlerle ilgili bilgi edinip uygulama becerisi geliÅŸtirmesi, diyabetle yaÅŸamaya uyum saÄŸlamış diÄŸer kiÅŸilerle iletiÅŸim kurmak, kiÅŸinin kendisini ödüllendirebilmesi ve olumlu düÅŸünmek, yani bu durumu baÅŸ edilebilir bir durum olarak görmek önemlidir. Tedavinin sürekliliÄŸi, zaman içinde yeni gereksinimler olabileceÄŸi ve bunların da uyum sürecinin bir parçası olduÄŸu da vurgulanmalıdır.

Yolculuk

Bireyler ev dışında veya yolculuklarda, yanlarında taşımak üzere bir ‘Diyabetli Kimlik Kartı’ bulundurmaları ve yolculuk öncesinde yolculuk süresine göre bir ‘Diyabet Çantası’ hazırlaması gerekliliÄŸi konusunda teÅŸvik edilmelidir. Seyahat çantası hazırlarken çantasında insülin kullanıyorlar ise yedeÄŸi de olacak ÅŸekilde; insülin flakon ya da kartuÅŸları; insülin kalemi ve kalem uçları enjektör; insülin için soÄŸutucu; OAD grubu ilaç kullanıyor ise seyahat boyunca yetecek miktarda yedek hap alması; kan ÅŸekeri ölçüm cihazı; yeteri miktarda parmak ucu delicisi (lanset) ve kan ÅŸekeri ölçüm çubukları ile ek pil bulunacağı anlatılmalıdır. Hipoglisemiyi önlemek amacıyla ara öÄŸün bulundurulması, hipoglisemi geliÅŸmesi halinde kullanmak üzere meyve suyu, kesme ÅŸeker veya ÅŸeker tabletlerin yeterli miktarda seyahat çantasında yer alması gerekliliÄŸi anlatılmalıdır. Bavullarının kaybolma ihtimalini göz önünde bulundurarak diyabet çantası mutlaka yanında bulundurmalıdır.

Uzun süreli seyahatlerin öncesinde seyahat planına göre (kalkış saati, yolculuk süresi, yemek saati, sunulan yemekler ve varış saati) gereken tedavi deÄŸiÅŸiklikleri öÄŸrenilmelidir. Gidilen bölgeye göre saat farklılığı olacak ise bu durum doktoru ile paylaşılmalıdır. Uzun süreli seyahatlerde rahat bir ayakkabı tercih etmeli, dolaşıma yardımcı olmak için ayaklardan baÅŸlayarak pompalama egzersizleri, bacaklara germe egzersizleri yapılmalıdır. Yine baÅŸ boyun ve sırta yönelik postür egzersizleri yapılmalıdır. Saat başı veya iki saatte bir kalkılıp koridorlarda yürüyüÅŸ yapılmalıdır.

Davetler, doÄŸum günleri, düÄŸünler, ev toplantıları, ev dışında yemek gibi özel günlerde: Ä°laç/insülin uygulamalarında deÄŸiÅŸiklik yapılması gerekliliÄŸi unutulmamalıdır. Böyle zamanlarda en saÄŸlıklı olanları tercih etmeleri saÄŸlanmalı, menü içeriÄŸine göre yanında yiyecek/içecek bulundurması önerilmelidir.

Araç kullanan diyabetlilerin hipoglisemi riskine karşı aracında (torpido gözü, çanta) ara öÄŸün için uygun yiyecekler bulundurmaları gerekir. Hipoglisemi durumunda aracını derhal güvenli bir noktada durdurarak hipoglisemiyi önerilen ÅŸekilde tedavi etmesi önemle vurgulanmalıdır.

ÖÄŸrenci olan diyabetlilerin insülin uygulamalarını ve öÄŸün saatlerini aksatmamaları, öÄŸretmenlerini/öÄŸretim üyelerini diyabeti ile ilgili bilgilendirmeleri, uzun süreli sınavlarda (ÖSYM sınavları gibi) yanlarında kullanılan ilaç, insülin pompası, kan ÅŸekeri ölçüm cihazı, ÅŸeker ve ÖSYM kitapçığında belirttiÄŸi gibi diyabetli raporlarını sınavda hazır bulundurmaları gerektiÄŸi konusunda bilgilendirilmelidir.

Çalışma yaÅŸamı; uzun süreli oturarak iÅŸ yapan diyabetli kiÅŸiler için kas iskelet sistemi ayıca desteklenmeli, doÄŸru vücut pozisyonu öÄŸretilmeli ve çalışma ortamları vücut mekaniÄŸine uygun olarak düzenlenmelidir. DuruÅŸ (postür) ve germe egzersizleri, ayak ve bacaklara yönelik pompalama egzersizlerine mutlaka yer verilmeli, saat başı ayaÄŸa kalkarak dolaÅŸmaları tavsiye edilmelidir.

Ä°ÅŸ bulma konusunda ve iÅŸ yerinde güvenli çalışabilme koÅŸulları konusunda diyabetli bireyin olumsuz önyargısı kırılmalıdır. Ä°ÅŸ yerinde verimli çalışabilmesi için diyabetine uygun bakım olanaklarının saÄŸlanması, çalışma saatlerine göre ilaç (insülin uygulama) ve tıbbi beslenme tedavilerini (tıbbi beslenme tedavisine uygun ana ve ara öÄŸün) sürdürmede yardımcı olması için iÅŸverenlerini diyabetle ilgili bilgilendirmelidir. Ä°ÅŸ baÅŸvurusunda bulunurken iÅŸe uygunluÄŸu açısından diyabetinden kaynaklanan tereddütleri, iÅŸ yükü, çalışma saatleri (vardiya, vb.) konusunda iÅŸ yeri doktorunu bilgilendirmelidir.

Diyabetlilerin Sosyal Hakları

Diyabetliler bu konuda bilgi sahibi olmalıdır. 18 yaÅŸ altı tip 1 diyabetliler, diyabetli gebeler, diyabetli diyaliz hastaları ve organ nakli (transplantasyon) geçirmiÅŸ diyabetliler için raporlarında doktorun belirttiÄŸi sayıda; insülin kullanan tip 2 diyabetliler, 18 yaÅŸ üstü tip 1 diyabetliler günde en çok 5 adet; oral antidiyabetik kullanan tip 2 diyabetlilerde ise 6 ayda 100 adet kan ÅŸekeri ölçüm çubuÄŸu alma hakkına sahiptir. Tip 1 diyabetliler askerlikten muaftır. Komplikasyon geliÅŸmemiÅŸ diyabetliler isterlerse %30 engelli raporu alma hakkına sahiptir.

Dini Uygulamalar

Diyabetlilerin seyahatlerde uyması gereken genel kurallar Hac için de geçerlidir. YaÅŸlı ve komplikasyonları olan diyabetlilerin Hac’ca gitmeden önce durumlarını kendilerini izleyen doktor ile görüÅŸmeleri ve önerilen aşılamaları yaptırmaları saÄŸlanmalıdır. Tüm diyabetliler Hac görevi sırasında kan ÅŸekeri ölçümü sıklığını artırmalıdır. Sıcak ortamlarda bulunmak insülin kullanan diyabetlilerde beklenmedik hipoglisemilere yol açacağından hastaların yanlarında ÅŸeker, meyve suyu, vb. bulundurmaları saÄŸlanmalıdır. Sıvı alımı artırılmalı, direkt güneÅŸ ışınlarına maruz kalmaktan sakınılmalıdır. Hac görevi esnasında fiziksel aktivite artacağı için hipoglisemi riskine karşı uyarılmaları, gerekirse tedavi ve doz ayarlamaları yapılmalıdır. Kalabalık ortamda yapılan toplu ibadetler, sırasında uygun ayakkabı giyilmesi saÄŸlanmalı, yaralanma (travma) ve bulaşıcı hastalık riskini artırabileceÄŸi dikkate alınarak gerekli önlemler alınmalıdır.

Tüm diyabetli bireylerde uzun süre aç kalınması, metabolik kontrolü bozabilmektedir. Oruç ile ilgili olarak diyabetlilerin mutlaka izlemi yapan doktoru ile görüÅŸmesi gerekir.

Günümüzde alternatif yöntemlerin kullanımı da hastalar tarafından gündeme getirilebilmektedir. Bilinen alternatif yöntemler çok sayıdadır (fitoterapi-bitkilerle tedavi, gıda katkıları, akupunktur, ozonterapi vb) ve uygulama ÅŸekilleri farklıdır. Her bir tipinin olası yararları olsa da farklı risk ve zararları bulunmaktadır. Doktora danışılmadan kullanılan alternatif yöntemlerin olumsuz sonuçları hakkında bireyleri bilgilendirmek gerekir. Bu yöntemlerin hastanın mevcut tedavi planının yerine geçmeyeceÄŸi, sadece doktorunun uygun göreceÄŸi durumlarda destek olarak kullanılabileceÄŸi unutulmamalıdır.

Hastalık

Doktora danışılmadan ilaç kullanılmamalıdır.
Ä°nsülin kullanımına ara verilmemelidir.
Bol bol sıvı alınmalıdır.
Ä°stirahat edilmelidir.
Ä°ÅŸtahsızlık varsa beslenme programı yeniden düzenlenmelidir.
Kan ÅŸekeri takibi, gerekiyorsa keton ölçümü yapılmalıdır.

Askerlik

Ülkemizde tip1 diyabetliler askerlikten muaftır.

Meslek Seçimi

Ülkemizde meslek seçimine yönelik özel bir kısıtlama olmamakla birlikte kurumların belirlediÄŸi ÅŸartlar mevcuttur.