Diyabet, kandaki ÅŸeker düzeyini dengeleyen insülin hormonunun; eksikliÄŸi ve/veya yeterince salgılanmasına raÄŸmen, vücutta kullanılamaması sonucu oluÅŸan kronik metabolizma bozukluÄŸudur.

a. Enerji Metabolizması ve Diyabet

Åžeker vücudun temel enerji kaynağıdır. Åžeker iki yolla elde edilir;

Karbonhidrat içeren besinlerle alınabilir (dış kaynaklı),
KaraciÄŸerde depolanmış halde bulunur, gerektiÄŸinde kana verilir (iç kaynaklı).
Besinlerle alınan ÅŸeker, mideye, oradan bağırsaklara geçer ve emilerek kana karışır. Pankreasta üretilen insülin hormonu ise dolaşımda bulunan ÅŸeker düzeyini düzenler ve kanda ÅŸeker yükseldiÄŸinde pankreastan salınarak kan ÅŸekerini normal düzeylere indirir.

b. Karbonhidratlar Vücudumuzda Nasıl Kullanılır?

Karbonhidratlı besinler sindirildikten sonra barsaklardan emilerek ÅžEKER olarak kana geçer.
Şeker, karaciğer ve kaslarda GLİKOJEN olarak depolanır.
Beyin ÅŸekeri depolamaz fakat sürekli olarak kullanır.

Pankreas: Midenin arkasında karın içine yerleÅŸmiÅŸ bir organ olup vücut için önemli enzimleri ve hormonları üretir. Ä°nsülin de bunlardan biridir.

Ä°nsülin: Vücutta enerji dengesini kontrol eden bir hormondur. Görevi, kandaki ÅŸekerin hücre içine girmesini saÄŸlamaktır. Hücre içine giren ÅŸeker, enerji kaynağı olarak kullanılır. Böylece kanda ÅŸekerin yükselmesi de önlenir.

c. Normal Kan Åžekeri DeÄŸerleri

En az 8 (ideal olarak 10) saat aç kaldıktan sonra ölçülen ÅŸeker düzeyine, ‘açlık kan ÅŸekeri’ adı verilir. Normal deÄŸeri; 70-100 mg/dl’dir.

YemeÄŸe baÅŸladıktan 2 saat sonra ölçülen kan Åžekerine ‘tokluk kan ÅŸekeri’ adı verilir ve normal koÅŸullarda 140 mg/dl’nin altında olması gerekir.

Åžekerin hücre içine girmesi için mutlaka insüline gereksinim vardır. Ä°nsülin, ÅŸekerin hücre içine girmesinde hücrenin kapısını açan anahtar görevi yapar. Pankreas, yeterli insülin üretemediÄŸinde veya insülin anahtar görevini yapamadığında (insülin direnci) ÅŸeker, hücre içine girip enerjiye dönüÅŸemez. Dolayısıyla ÅŸeker kanda yükselmeye baÅŸlar.

Normal saÄŸlıklı kiÅŸilerde kanda ÅŸeker ve insülin düzeyleri, biribirine paralel ÅŸekilde ve dar sınırlar içinde deÄŸiÅŸir. ÖrneÄŸin yemek yenildikten sonra yükselir, uyku ve dinlenme dönemlerinde düÅŸer.

Pankreasta insülin üretiminin azalması veya insülin üretimi yeterli olduÄŸu halde, doku ve organlar seviyesinde yeterli etki gösterememesi durumunda ‘diyabet’ geliÅŸir. Diyabet hastalığına tıp dilinde ‘Diabetes Mellitus’ denilmektedir ve halk dilinde ‘Åžeker Hastalığı’ olarak bilinmektedir.