Ergenlik dönemi nedir?
Ergenlik dönemi, fiziksel ve duygusal süreçlerin yol açtığı, cinsel ve psikososyal olgunlaÅŸma ile baÅŸlayan, bireyin bağımsızlığını ve sosyal üretkenliÄŸini kazandığı, ayrıca duygusal dalgalanmaların yaÅŸandığı bir dönemdir.
Ergenlik dönemi, genç insanların yeni yetenekler edindiÄŸi ve birçok yeni durumla karşı karşıya kaldığı hızlı bir geliÅŸme dönemidir. Bu dönem sadece ilerleme için fırsatlar sunmakla kalmaz, aynı zamanda saÄŸlık ve iyilik konusundaki riskleri de beraberinde getirir. Ergenler hayatlarının ikinci on yılının zorluklarıyla karşı karşıya geldiklerinde çok az bir yardımla enerjilerini olumlu ve üretken alanlara yönlendirebilirler. Ergenlerin ihmal edilmesi, hem o sırada, hem de gelecek yıllarda sorunlara yol açabilir. Ancak aynı zamanda bu dönem bir fırsat dönemidir. YeniliÄŸe, deÄŸiÅŸime, geliÅŸmeye en açık olan bu yaÅŸ grubuna, doÄŸru yöntemlerle, doÄŸru yerde, doÄŸru kiÅŸilerle ulaşıldığında, ülkemizin geliÅŸmesine büyük katkı saÄŸlanacaktır.
Artık çocuk olunmayan ama henüz yetiÅŸkin de olunmayan bu yaÅŸ döneminde ergen ve gençler riskli davranışlarda bulunabilirler. Ergenlerin, pek çok konuda ilk deneyimlerini en saÄŸlıklı biçimde edinmek, saÄŸlığa zararlı davranışlar geliÅŸtirmemek, olumlu sosyal iliÅŸkiler kurarak psikososyal geliÅŸimlerini sürdürebilmek için yardıma gereksinimleri vardır.
ErgenliÄŸin Başından Sonuna Büyüme –GeliÅŸme Aynı Biçimde Midir?
Ergenlik genel olarak üç evrede incelenir;
Erken Ergenlik: Erken ergenlik, 12-14 yaÅŸ arasını kapsar. Bu dönemin en önemli özelliÄŸi, bedensel deÄŸiÅŸimlere uyum saÄŸlamaya çalışan gençlerin gösterdiÄŸi büyük çabadır. Bedensel deÄŸiÅŸimler bazen o kadar hızlı olur ki, gençler bedenlerinin içinde kendilerini yabancı gibi hissederler. Birden uzayan kollar ve bacaklar sakarlıklara yol açar. Önce eller ve ayaklarda büyüme baÅŸlar ve bu büyüme kollar bacaklar ve gövde olarak devam eder. Bu durum, vücudun orantısız görünmesine yol açar. YaÅŸanan bedensel deÄŸiÅŸimler çocukluktan farklı bir erkek ya da kız kimliÄŸinin algılanmasına ve cinsel kimliÄŸin ön plana çıkmasına yol açar. Zihinsel geliÅŸimin son basamağı olan soyut kavramları düÅŸünebilme yetisinin kazanıldığı dönemin baÅŸlangıcıdır. Duygusal dalgalanmalar vardır.
Orta Ergenlik: Büyümenin çok hızlandığı, ergenlik dönemine iliÅŸkin enerji ve besin ihtiyacının en üst düzeye ulaÅŸtığı yaÅŸlardır ve 15 – 18 yaÅŸ arasındaki dönemi kapsar. Soyut kavramları algılama, yeteneklerinin arttığı, ancak dürtülerindeki yoÄŸunlaÅŸma sonucu çeÅŸitli sorunlarla baÅŸ etmek zorunda kaldıkları dönemdir. Herkes bu dönemde farklı sorunlar yaÅŸar.
Geç Ergenlik: Geç ergenlik dönemi ergenliÄŸin son dönemidir. 18 yaÅŸ üzeri ve 20’li yaÅŸları kapsar. Bireyin psikolojik olgunluÄŸu kazanıp, toplum içinde eriÅŸkin rollerini almaya hazır hale gelmesi ile sonlanır. ErgenliÄŸin başından beri yaÅŸanan duyguların, geliÅŸtirilen becerilerin, kurulan sosyal iliÅŸkilerin harmanlanarak birleÅŸtirildiÄŸi ve sonucunda kimlik duygusunun geliÅŸtirildiÄŸi dönemdir.
Ergenlik Döneminde Herhangi Bir SaÄŸlık Sorunu Olmasa da Doktora BaÅŸvurulmalı Mıdır?
Her ergen, bu dönem boyunca hiçbir saÄŸlık sorunu olmasa da, en az yılda bir kez aile hekimi tarafından genel muayeneden geçirilmelidir. SaÄŸlık kontrollerinin düzenli yapılması, bir problem saptanması durumunda ise bu konuda uzman bir hekime yönlendirilmesi saÄŸlıklı yetiÅŸkinliÄŸe giden yolda en önemli adımlardan biridir.
İnsan yaÅŸamında ikinci büyüme ve geliÅŸme dönemi olan ergenlik dönemi sorunlu bir dönem olup, ergen, zaman zaman bu kadar deÄŸiÅŸikliÄŸe uyum saÄŸlayamamaktadır. Bu dönemde ergen; fiziksel büyüme, cinsel geliÅŸim ve psikososyal geliÅŸim ile ilgili sorunlarla karşılaÅŸmaktadır. Dönemin özelliÄŸinden dolayı da zaman zaman bu sorunları çözememektedir. Bu nedenle ergenlerin karşılaÅŸtıkları sorunların ve gereksinimlerinin belirlenmesi gerekmektedir. İşte saÄŸlıklı ergenin yıllık kontrolleri bu noktada da önem kazanmaktadır.