Romatoid artrit nedeni tam olarak bilinmeyen, özellikle eklemlerde simetrik artrit ile karakterize, vücudun diÄŸer organ (kalp, akciÄŸer, göz, deri) ve sistemlerini de tutabilen kronik seyirli bir hastalıktır.

Etiyoloji ve Risk Faktörleri

Romatid artritin nasıl oluÅŸtuÄŸu tam olarak ortaya çıkarılamamakla birlikte genetik yatkınlığı olan bir kiÅŸinin; olayı tetikleyen çevresel faktörlerle karşılaÅŸması ile bağışıklık sistemi bozulmakta, bu çevresel faktörler ortadan kalksa bile, bağışıklık sistemi bir kez bozulduÄŸu için hastalık devam etmektedir. Sigara kullanımı ile Romatoid artrit riskindeki artış bazı çalışmalar ile gösterilmiÅŸtir. Romatoid artrit en sık 40-50 yaÅŸlarında baÅŸlar ve kadınlarda erkeklerden 2-4 kat daha fazla görülür.

Belirtiler

Artrit dediÄŸimiz olayda eklemlerde aÄŸrı, ÅŸiÅŸlik ve tutukluk oluÅŸmaktadır. Eklem yerlerinde ısı artışı da görülürken, kızarıklık beklenen bir bulgu deÄŸildir. Hastalık sıklıkla vücudun el, el bilekleri ve el parmak eklemleri ile ayak bileÄŸi ve ayak parmak eklemlerini tutar. Daha az sıklıkla da dirsek, diz, ayak bilekleri hastalıktan etkilenirken, kalça, omuz ve boyun eklemleri olaya çok az oranda katılırlar.

Hastalar özellikle sabah kalktıklarında ellerini kapatmakta zorluk çektiklerini ifade ederler. Biz bunu sabah tutukluÄŸu olarak adlandırırız. Sabah tutukluÄŸunun yarım saatten uzun sürmesi, hastalığa tanı konulabilmesi açısında önem taşımaktadır. Yorgunluk ve halsizlik sık karşılaşılan belirtilerdir.

Hastalığın ilerleyen dönemlerinde kalıcı eklem hasarları (deformite, sakatlıklar) görülebilmektedir.

Tanı

Romatoid artrit tanısı, dikkatli alınan bir öykü, fizik muayene bulguları ve laboratuvar testlerine dayanan kriterlere uygun olarak ancak ilgili uzman hekim (Romatolog veya Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı) tarafından konulmalıdır.

Tedavi

Hastalığın nedeni henüz tam olarak bilinmediÄŸinden, tedavi ile hastalık tamamen ortadan kaldırılamamaktadır.

Romatoid artritte tedavinin amacı, aÄŸrıyı dindirmek, eklem harabiyetini ve diÄŸer komplikasyonları önlemek ve hastaların günlük aktivitelerini sürdürmesini saÄŸlamak ÅŸeklinde özetlenebilir. Tedavide birçok branÅŸ ve disipline ihtiyaç vardır.

Bu branÅŸ ve disiplinler ortak hareket etmeli ve birbirleriyle iletiÅŸim halinde olmadırlar. Romatoid artrit tanısının erken konulması ve hemen tedaviye baÅŸlamak ilk hedef olmalıdır. Hastalığı baskılayarak, hastanın yaÅŸam kalitesini düzeltmek, günlük ve mesleksel aktivitelerini eksiksiz yerine getirebilmesini saÄŸlamak çok önemlidir. Eklemlerde görülebilecek hasarları en aza indirmek ve hatta engellemek tedavideki en büyük amaçtır. Hastaya en uygun tedaviyi vermek gerekli kontrol sıklığını belirlemek için yeterli özen gösterilmelidir.