Ankilozan Spondilit (AS) özellikle omurgayı etkileyen, aÄŸrılı, kronik, ilerleyici, sebebi bilinmeyen romatizmal bir hastalıktır.

Sıklık ve Risk Faktörleri

AS’nin 8-45 yaÅŸ arası baÅŸlayabileceÄŸi bilinse de genellikle 15-30 yaÅŸ arası daha sık ortaya çıkmaktadır. Ankilozan spondilit hastalığının oluÅŸmasında en önemli faktör genetik yatkınlıktır. Yakın zamanda geçirilmiÅŸ, mide, bağırsak, genital ve idrar yolu enfeksiyonlarınında hastalık geliÅŸiminde önemi olduÄŸu ortaya konulmuÅŸtur. Erkeklerde kadınlara göre 3 kat daha fazla görülmektedir.

Belirtiler

AS’nin temel semptomu belde aÄŸrı ve tutukluktur. AS’te aÄŸrı hareketle azalır, hatta yok olabilir, uzun süre oturmakla, istirahatle artar. Hastaların aÄŸrıları sabahları daha fazladır ve omurga hareketleri kısıtlıdır. Günün ilerleyen saatlerinde aÄŸrı ve kısıtlılık azalır.

AS’te kalça ve topuk aÄŸrısı da olabilir. Ä°lerleyen dönemlerde omurga deformiteleri (bozuklukları) ve kamburluk ortaya çıkabilir. AS omurganın yanı sıra sıklıkla sacroiliac eklemi (omurganın leÄŸen kemiÄŸiyle yaptığı eklem), daha az sıklıklada kalça ve omuz gibi büyük eklemleri tutar. Göz, bağırsaklar, deri gibi organlarda hastalıktan etkilenebilir. GöÄŸüs kafesinin geniÅŸlemesi çok azalır dolayısıyla solunum problemleri olabilir.

Tanı

Ankilozan spondilit tanısı hastanın öykü ve klinik bulgularının yanısıra radyografik bulguların birlikteliÄŸi ile konulmaktadır. Laboratuvar testleride tanıya yardımcıdır.

AS erken tanısı için sorgulanması gereken hedef kitle 20’li yaÅŸlarda bel aÄŸrısı baÅŸlamış, üç aydan uzun süreli bel aÄŸrısı olan hasta grubudur. Özellikle sabahları bel tutukluÄŸu ve aÄŸrısı olan, bu aÄŸrının hareketle azalıp, istirahatle arttığı, tutukluÄŸun gün içinde kaybolabildiÄŸi hastaların uygun ÅŸekilde doktora yönlendirilmesi ile tanı koyma süreci kısaltılabilecektir.

Tedavi

Ankilozan spondilit hastalarında tutulumun ciddiyetine göre non-steroid anti-enflamatuvar ilaçlar, hastalık düzenleyici ilaçlar (salazopyrin) ve biyolojik ilaçlar (Anti-tümör nekrosis faktör) kullanılabilmektedir. Düzenli egzersizler mutlaka yapılmalıdır.

AS’de hastalığın geliÅŸimi kiÅŸiden kiÅŸiye deÄŸiÅŸse de ağır bedensel iÅŸ yapanlar, sürekli yük taşıyanlar hastalıkları hafif olsa bile çalışma tarzlarını düzenlemeleri eÄŸer iÅŸleri öne eÄŸilmeyi ve ağır kaldırmayı gerektiriyorsa iÅŸlerini deÄŸiÅŸtirmeleri gerekir.