Meme kanseri kadınlarda görülen kanser tipleri arasında birinci sırada yer almaktadır. Hayat boyu her 8 kadından birinin kansere yakalanma riski vardır. Meme kanseri, meme dokusundaki hücrelerden geliÅŸen kanserlerdir.
Meme dokusunun herhangi bir yerinden kaynaklanabilir. En sık görülen tipi; meme kanallarından kaynaklanan “duktal” kanser denen kanserlerdir. Süt üreten bezlerden köken alan “lobüler” kanserler de sık görülür. Ayrıca diÄŸer dokulardan kaynaklanan daha nadir medüller, tübüler, müsinöz gibi tipleri de vardır.
Risk Faktörleri
Meme kanseri geliÅŸiminde bilinen en önemli risk faktörleri ÅŸunlardır;
Obez veya aşırı kilolu olmak
Yeterli fiziksel aktivite yapmamak
Alkol kullanımı
İlk doÄŸum yaşı 30’dan sonra olanlar veya hiç doÄŸum yapmamış olanlar
İlk adet yaşı: İlk adetini erken yaÅŸlarda görenler, yaÅŸam boyu daha uzun süre östrojen hormonuna maruz kalacaklarından dolayı risk artmaktadır.
Menopoz yaşı:Menopoz bilindiÄŸi gibi kadının adetten kesildiÄŸi, doÄŸurganlığının sona erdiÄŸi dönemdir. İleri yaÅŸta (>55 yaÅŸ) menopoza girme meme kanseri riskini arttırmaktadır. Burada da etken uzun süre östrojen hormonuna maruz kalmadır.
Kadın cinsiyet, ileri yaş
BRCA-1, BRCA-2 mutasyonları gibi bir takım genetik değişiklikler
Meme kanseri öyküsünün bulunması
GöÄŸüse radyoterapi almış olmak
Bazı iyi huylu meme hastalıkları (fibroadenom, papillomatosis, gibi)
Ailede meme kanseri öyküsü olması: Annesinde, anne tarafından akrabalarında, teyzesinde ve ve/veya kız kardeÅŸinde meme kanseri olan kadınlarda meme kanseri geliÅŸmesi riski normal toplumdan daha fazladır.
Belirtiler
Meme kanserinin en sık rastlanan belirtisi, memede aÄŸrısız, zamanla büyüyen bir kitlenin hissedilmesidir. Ancak, hastaların çok azında aÄŸrı da belirtilere eÅŸlik edebilir.
Daha nadir olarak memede çekintiler, deride kalınlaÅŸma, ÅŸiÅŸlikler, deride tahriÅŸ ya da bozulmalar ve meme ucunun hassaslaÅŸması ya da içe dönmesi de dahil olmak üzere meme ucu belirtileri yer almaktadır. Sanıldığının aksine aÄŸrı ve kanlı akıntı ileri evrelerde ortaya çıkmaktadır.
Tanı:
Erken evrede meme kanserleri diÄŸer kanser çeÅŸitlerinde olduÄŸu gibi ileri dönemlere gelene kadar belirgin bir belirti vermeyebilir. Erken teÅŸhiste en önemli faktör, kiÅŸinin bu konuda bilinçlendirilmesidir. Bu nedenle, meme kanserinin erken tanısı için önerilen kontrol programlarını uygulamanız çok önemlidir. Meme kanserine erken evrede tanı konması, tedavinin baÅŸarıya ulaÅŸma ve hayatta kalma ÅŸansını arttırır. Erken tanı için üç temel yöntem uygulanabilir. Bunlar ; evde kendi kendine yapılan meme kontrolleri ( Kadınların 20 yaşından sonraki dönemde, her ay memelerini kendi kendilerine muayene etmeleri gereklidir.)Meme dokusu içerisinde herhangi bir ÅŸüpheli kitle ele geldiÄŸinde vakit geçirmeden doktora baÅŸvurunuz. Ayrıca 40-69 yaÅŸ arası kadınların 2 yılda bir mamografi tetkiklerini yaptırmaları gerekmektedir.
Tarama:
Normalde 20 yaşından sonra meme muayenesi ve yılda bir kez doktorda meme muayenesi yaptırmanız önerilir. Bu nedenle, erken dönemde hastalığın yakalanması için kadınların bilgi sahibi olması gereklidir. 50 yaşından sonra 2 yılda bir mamografi çekilmesi önerilmektedir. Ulusal kanser tarama programı önerilerine göre ülkemizde uygulanan meme kanseri tarama protokolü aÅŸağıda yer almaktadır.
20-40 yaş arası; Ayda bir kendi kendine meme muayenesi
40-69 yaÅŸ arası; Ayda bir kendi kendine meme muayenesi, iki yılda bir mamografi çekilmesi gerekmektedir.
Tedavi
Her hastanın tedavisi farklılık göstermekte olup, tedavi kararında hastalığın yeri, evresi, hastanın yaşı ve diÄŸer saÄŸlık sorunları gibi birden fazla faktör etkilidir. Multidisipliner bir çalışma gerektiren bu tedaviler ; cerrahi, radyoterapi, kemoterapi gibi farklı seçenekleri içermektedir.