Diyabetli Bireyler İçin Önemli Mesajlar
Gebelik diyabeti hem annenin hem de bebeÄŸin saÄŸlığını tehdit eden, gebelikte ortaya çıkan fakat sonrasında anneyi diyabet adayı yapan önemli bir saÄŸlık sorunudur.
Diyabette tedavi kiÅŸiye özel belirlenir.
Anne ve bebeÄŸin geliÅŸimi, beslenmesi için gerekli enerji ve besin öÄŸeleri ve kan ÅŸekeri kontrolü saÄŸlanmalıdır
Özellikle fazla kilolu veya aşırı ağırlık kazanmış annenin kilo alımı dengelenmelidir.
Ana ve ara öÄŸünler düzenli olarak alınmalı ve öÄŸünler bireye özgü karbonhidrat gereksinimini karşılamalıdır.
Kan ÅŸekeri takibini yaparken kan ÅŸekeri düzeyi ilee beslenme iliÅŸkisini deÄŸerlendirmek için besin tüke- tim günlüÄŸü kullanılmalıdır.
Gebelikte diyabeti olan bireyin fiziksel aktivitesini artırması kan ÅŸekeri düzeylerinin kontrolünün saÄŸlanmasını kolaylaÅŸtırır.
Fiziksel aktivitede düzeyini gereksinimler, sınırlamalar ve kiÅŸisel performansa göre bireyselleÅŸtirmek gerekir.
Gebelik Diyabeti
Gebelik Diyabeti gebelik sırasında ortaya çıkan kan ÅŸekeri yüksekliÄŸidir. Genellikle doÄŸumu takiben kan ÅŸekeri normale dönse de bu kiÅŸiler yaÅŸam boyu tip 2 diyabet adayıdırlar. Ayrıca bundan sonraki hayatlarında her gebe kaldıklarında ‘Gebelik Diyabeti’ riski taşırlar.
Anne karnında bebeÄŸin tek enerji kaynağı annedir. Annenin metobolizması ve hormonları bebeÄŸi aç bırakmayacak ÅŸekilde gebelikte yeniden düzenlenmiÅŸtir. Fakat plasentanın annede kan ÅŸekerini yükseltici etkisi mevcuttur. Her ne kadar çoÄŸu gebelikte bu deÄŸiÅŸiklikler normal kan ÅŸekeri aralığında kalsa da özellikle tip 2 diyabete muhtemelen genetik olarak yatkın kadınlarda, plasentanın en büyük kütleye ulaÅŸtığı 24.-28. haftada kan ÅŸekeri yükselerek ‘Gebelik Diyabeti’ne yol açabilmektedir.
Uygun tedavi edilmediÄŸi takdirde gebelik diyabeti olan annenin bebeÄŸinde genetik hastalık, yenidoÄŸanın kan ÅŸekerinin düÅŸüklüÄŸü, yenidoÄŸanın kan kalsiyum düzeyinin düÅŸüklüÄŸü, yenidoÄŸanın kan bilurubin seviyesinin artması/sarılık, anne karnında bebeÄŸin büyüme geriliÄŸi ve ölü doÄŸum riski artmıştır.
Diyabette tedavi kiÅŸiye özel belirlenir. Tıbbi beslenme tedavisi ve egzersiz planında gebeliÄŸin seyri, gebelik boyunca kilo alımı ve kilo alım hızı, tokluk kan ÅŸekeri seyri yatak istirahati ihtiyacı gibi deÄŸiÅŸkenler gözetilir.
Gebelik diyabetinde genellikle sezaryen ihtiyacı artmıştır.Genetik sorunlar, anne karnında büyüme geriliÄŸi ve benzeri riskler gözetilerek Kadın DoÄŸum Uzmanı tarafından doÄŸum ÅŸekli planlanır.
Anne ve bebeÄŸin geliÅŸimi için gerekli besin öÄŸeleri (karbonhidrat, protein, yaÄŸ, vitaminler, mineraller) ve kan ÅŸekeri kontrolü saÄŸlanmalıdır. Özellikle fazla kilolu veya aşırı ağırlık kazanmış annenin kilo alımını dengelemek önemlidir.
Ana ve ara öÄŸün saatleri düzenli olmalı ve öÄŸünlerde gerekli karbonhidrat alımı saÄŸlanmalıdır. Gebe kadının günlük alması gereken minimum karbonhidrat miktarı 175 g’dır.
Kan ÅŸekeri kayıtları ile birlikte besin tüketim günlüÄŸü kayıtları, diyetisyenin kan ÅŸekeri düzeyi ve beslenmeyle iliÅŸkili deÄŸerlendirmeyi yapmasını saÄŸlar. GebeliÄŸin ikinci ve üçüncü üç aylık döneminde enerji gereksinimi 300 kkal artar.
Gebelik diyabeti olan bireyin fiziksel aktivitesini artırması kan ÅŸekeri düzeylerinin kontrolünün saÄŸlanmasını kolaylaÅŸtırır. Fiziksel aktivite düzeyini gereksinimler, sınırlamalar ve kiÅŸisel performansa göre bireyselleÅŸtirmek gerekir.
Diyabet Tanısı Almış Kadınlarda Gebelik
Hiçbir diyabetli kadın plansız gebe kalmamalıdır. Aksi takdirde gerek anne gerekse bebek saÄŸlığı açısından ciddi riskler söz konusudur. Bu nedenle öncelikle her diyabetli kadının plansız gebe kalmaması için uygun aile planlaması yöntemlerinden faydalanması saÄŸlanmalıdır.
Gebelikten en az üç ay öncesi hazırlık döneminde, danışmanlık, glisemik (kan ÅŸekeri) kontrolü, komplikasyon taraması saÄŸlanmalıdır. Gebelik hazırlığı ve gebeliÄŸin ilk üç ayı boyunca hastane koÅŸullarında en az haftada bir kez deÄŸerlendirilmelidir.
Gebelik öncesi endokrin uzmanı, nefroloji uzmanı, kadın doÄŸum uzmanı, göz hastalıkları uzmanı, nöroloji uzmanı, diyetisyen ve diyabet hemÅŸiresi tarafından deÄŸerlendirilmelidir.